الهیات و احتمالات (کاوشی موردپژوهانه و دفاعی شرطی‌مدارانه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان؛

چکیده

این پژوهش به یک نمونه از تعامل و هم‌اندیشی میان دو حوزۀ الهیات و احتمالات می‌پردازد. یکی از مهم‌ترین نقدها به طبیعت‌گراییِ خداناباورانه، استدلال بیزی است که از دو انگارۀ اصلی تشکیل شده است: نخست، احتمال اطمینان‌بخشیِ قوای شناختی یک است (P(R)=1) و دوم، احتمال اطمینان‌بخشیِ این قوا در ترکیبِ طبیعت‌گرایی و تکامل (P(R/N&E، پایین یا نامشخص است. موافقان طبیعت‌گرایی خداناباورانه نقدهایی را بر این استدلال وارد کرده‌اند: 1. پایین بودنِ اطمینان‌بخشیِ قوای شناختی در ترکیبِ طبیعت‌گرایی و تکامل دلیلی برای ردّ اطمینان‌بخش بودنِ قوای شناختی نیست، 2. اگر ناقض شدنِ قابلیت اطمینان قوای شناختی توسط طبیعت‌گراییِ تکاملی به‌معنای کنار گذاشتنِ باور به هر چیزی، از جمله خودِ طبیعت‌گراییِ تکاملی است، نتیجه‌ای فراتر از پیامد واقعیِ نقضِ اطمینان‌بخشیِ قوای شناختی گرفته‌ایم، 3. وجود شواهد مستقل برای اطمینان‌بخشیِ قوای شناختی، خودشکنیِ طبیعت‌گراییِ تکاملی را از بین می‌بَرد. ما معتقدیم می‌توان به اِشکالات مطرح‌شده پاسخ داد. در دفاع از این استدلال چند نکته و افزوده شایستۀ توجه است: 1. ارزش احتمالاتیِ اطمینان‌بخشیِ قوای شناختی در ترکیبِ طبیعت‌گرایی و تکامل، پایین یا نامشخص است و نه اینکه فقط پایین باشد، 2. در فهم معنای نقض شدنِ اطمینان‌بخشیِ قوای شناختی سوءبرداشت وجود دارد، 3. مشکلِ عدم وجود شواهد کافی برای اطمینان‌بخشیِ قوای شناختی، به‌دلیل عامل شناختیِ بودنش به‌کلی مطرح نیست. هدف این پژوهش، دفاع از استدلال بیزی در برابر نقدهای طبیعت‌گراییِ تکاملی در اطمینان‌بخشیِ قوای شناختی با نگاهی تحلیلی، تکمیلی و انتقادی است.
 

کلیدواژه‌ها


 
[1] Churchland, P., (1987), “Epistemology in the Age of Neuroscience”, Journal of Philosophy 84, pp. 544–53.
[2] Dawkins, Richard, (2006), The God Delusion, Bantam Press, London.
[3] Dennett, Daniel and Plantinga, Alvin, (2010), Science and Religion: Are They Compatible? Oxford University Press.
[4] Fitelson, B. & Sober, E., (1988), “Plantinga's Probability Argument Against Evolutionary Naturalism”, Pacific Philosophical Quarterly, pp. 115-129.
[5] Fodor, J. (1997), “Is Science Biologically Possible?”, unpublished manuscript of the 1998 Benjamin Lecture at the University of Missouri.
[6] Maher, P. (1993), Betting on Theories, Cambridge: Cambridge University Press.
[7] Novotný, D., D. (2007), How to Save Naturalism from planting? Organon F, No. 14, 1, pp. 32-48.
[8] Otte. R. (2002), “Conditional Probabilities in Plantiga’s Argument”, in Naturalism Defeated, ed. James Beilby, New York: Cornel University Press. pp. 135-149.
[9] Plantinga, A., (2011). Where the Conflict Really Lies, Oxford University Press, Inc, New York.
[10] Plantinga, A., (2009), “How Naturalism Implies Skepticism”, Readings in Philosophy of Religion, (2009). Zagzebski, Linda (ed), Blackwell Publishing Ltd, United Kingdom.
[11] Plantinga, A., (2008), Knowledge of God (with Michael Tooley), Oxford: Blackwell.
[12] Plantinga, A., (2003), “Probability and Defeaters”, Pacific Philosophical Quarterly 84, pp. 291-298.
[13] Plantinga, A., (2002), “The Evolutionary Argument against Naturalism: An Initial Statement of the Argument”, Naturalism Defeated? Beilby, James (ed), Cornell University Press, United State of America, pp. 1-12.
[14] Plantinga, A., (2000), Warranted Christian Belief, New York: Oxford University Press.
[15] Plantinga, A., (1993), Warrant and Proper Function, Oxford University Press, Inc. United State of America.