تفاوت عشق شناسی سینوی و افلاطونی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه شیراز

2 دانشجوی دکتری حکمت متعالیه دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری

چکیده

بررسی تفاوت عشق‌شناسی سینوی و افلاطونی از آن رو حائز اهمیت است که ریشه­ی اختلاف عشق‌شناسی فلاسفه­ی غرب و مسلمان به آثار این دو بر می­گردد. افلاطون عشق را گاه اشتیاق دارا شدن خوبی و گاه تقاضای تملک زیبایی می­داند پس عشق افلاطونی نیازمند زیبایی و کمالات معشوق است و عشق او وجه انسانی دارد و نمی‌تواند وصف واجب تعالی باشد از این رو در همه کائنات سریان نیز ندارد؛ پس تبیین آن نیازمند مباحث انسان شناختی است و چون عشق برای رسیدن به زیبایی است ماهیتی ابزاری و آلی دارد و با تصاحب زیبایی معشوق در قالب وصال از بین می‌رود. با این توصیف عشق برای رسیدن به زیبایی مطلق، مطلوب واقع می­شود و عشق او وجه معرفت شناختی دارد. اما از منظر ابن سینا عشق از احاطه­ی علم به زیبایی به وجود می­آید پس وصف باریتعالی است و می­تواند فی نفسه مطمح نظر باشد و چون چنین است وجه هستی شناختی دارد که می‌توان از آن نتایج الاهیاتی نیز گرفت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


[1] ابن­دباغ، (1379). مشارق انوار­القلوب و مفاتیح­ اسرار­الغیوب: عشق اصطرلاب اسرار خداست. ترجمه­ی دکتر قاسم انصاری، تهران، انتشارات طهوری، چاپ اول.
[2] ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1370). قانون در طب. ترجمه عبد­الله شرفکندی (هه ژار)، تهران، انتشارات سروش، چ چهارم­.
[3] ــــــــــــــ (1381). ‌الاشارات و التنبیهات. قم، بوستان کتاب.
[4] ــــــــــــــ (1363). الاشارات و التنبیهات. ترجمه­ی حسن ملک­شاهی، تهران، سروش.
[5] ــــــــــــــ (1360). رسائل: رساله­ی عشق. ترجمه­ی ضیاء­الدین درّی، تهران، انتشارات مرکزی، [بی­جا].
[6] ــــــــــــــ (1388). الرسائل: رساله­ی العشق. ترجمه­ی محمود شهابی و دیگران، تصحیح سید محمود طاهری، قم، انتشارات آیت اشراق.
[7] ــــــــــــــ (2005). رسالة فی العشق. دمشق، دارالفکر.
[8] ــــــــــــــ (1400). رسائل ابن سینا. العشق، قم، انتشارات بیدار.
[9] افلاطون (1367). چهار رساله: رساله­ی فایدروس. ترجمه محمود صناعی، تهران، مرکز انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ سوم.
[10] ــــــــــــــ (1351). پنج رساله: رساله­ی میهمانی. ترجمه محمود صناعی،تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
[11] ــــــــــــــ (1381). ضیافت. ترجمه­ی محمود صناعی، تهران، انتشارات فرهنگ.
[12] ــــــــــــــ (؟). دوره آثار افلاطون: رساله­ی فایدروس. ترجمه­ی محمدحسن لطفی، تهران، انتشارات خوارزمی.
[13] ارسطو (1378)، اخلاق نیکو­ماخوس. با ترجمه­ی محمدحسن لطفی، تهران، انتشارات طرح نو.
 [14] اعوانی، غلامرضا (1382)، «حب وجودی در حکمت متعالیه». مجموعه مقالات ملاصدرا و فلسفه معاصر جهان، تهران، انتشارات بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
[15] حسینی زبیدی، محمد مرتضی ‏(1414). تاج العروس من جواهر القاموس. با تصحیح علی هلالی و علی سیری، بیروت، انتشارات دارالفکر.
 [16] طوسی، خواجه نصیرالدین­ (1375). شرح الاشارات و التنبیهات مع المحاکمات. قم، نشر البلاغه.
[17]. شیرازی، صدرالمتالهین (1981)­. الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه. بیروت، دارالاحیاء التراث، چاپ سوم.
[18]. فلوطین (1366)­، اثولوجیا. ترجمه­ی محمدحسن لطفی، تهران، انتشارات خوارزمی.
[19]. مطهری، مرتضی (1379)­. مجموعه آثار: شرح اشارات ابن­سینا.­ قم، انتشارات صدرا، چاپ ششم.
[20]. نوسباوم، مارتا (1395)­. «خطابه­ی آلکیبیادس» مجموعه مقالات درباره­ی عشق، تهران، نشر نی، چاپ ششم.
[21] هایلند، درو، (1395)­. «زیبایی شناسی افلاطون: پرسش از زیبایی» ترجمه عبدلله سالاروند، تهران، نقش جهان.