نقد تفسیر عرفی از اصالت وجود صدرایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفه و کلام دانشگاه شیراز

2 استاد تمام و عضو هیأت علمی دانشگاه شیراز

چکیده

از بعد از ملاصدرا تا کنون تفاسیر متعددی از اصالت وجود و اعتباریت ماهیت صورت گرفته که می‌توان این تفاسیر را به سه دسته تفکیک کرد: الف) تفسیر عرفی، ب) تفسیر فلسفی، ج) تفسیر عرفانی. نگارنده بر این باور است که تفاسیر فلسفی و عرفانی تفاسیری صحیح از اصالت وجودند ولی تفسیر عرفی تفسیری ناصحیح از اصالت وجود است که ناشی از نگاهی غیردقیق به مقولۀ هستی است. در این مقاله با مراجعه به آثار متعدد ملاصدرا تفسیر عرفی از سه جهت مورد بررسی و نقد قرار گرفته است: الف) تعاریف و اصطلاحات ب) معنا و مفاد ج) بیان لوازم باطل این تفسیر.

کلیدواژه‌ها


[1]    امام خمینی، روح الله (بی تا). شرح چهل حدیث. قم: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
[2]    جوادی آملی، عبدالله (1375). رحیق مختوم. قم: مرکز نشر اسراء.
[3]    صدرالمتألهین الشیرازی‏، محمد بن ابراهیم (1354). المبدأ و المعاد. تهران: انجمن حکمت و فلسفۀ ایران‏.
[4]    ---------- (1360). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. تهران: المرکز الجامعی للنشر.
[5]    ---------- (1363). مشاعر. تهران: کتابخانه طهوری.‏
[6]    ---------- (1363). مفاتیح الغیب. تهران: مؤسسه مطالعات وتحقیقات فرهنگی.
[7]    ---------- (1375). مجموعة الرسائل التسعة. تهران: انتشارات حکمت.       
[8]    ---------- (1375). مجموعۀ رسائل فلسفی صدرالمتألهین. تهران: انتشارات حکمت.‏
[9]    ---------- (1981). الحکمة المتعالیة فى الاسفار العقلیة الاربعة. بیروت: داراحیاء التراث‏ العربی.
[10] ---------- (؟).  الحاشیة على الهیات الشفاء. قم: انتشارات بیدار.
[11] ---------- (؟). العرشیة.تهران: انتشارات مولى.
[12] ---------- (؟). شرح الهدایة الاثیریة. بیروت: موسسة التاریخ العربی.
[13] الطباطبایی، سید محمد حسین ‏(1424). نهایة الحکمة. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
[14] ---------- ‏(1417). توحید علمی و عینی. مشهد: انتشارات علامه طباطبایی.
[15] فیاضی، غلامرضا (1378). نهایة الحکمه. قم: انتشارات مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی.
[16] ---------- (1384). «عینیت وجود و ماهیت»، نقد و نظر، شمارۀ 35، صص273ـ 306 و شمارۀ 36، صص333ـ362.
[17] ---------- (1390ش). هستی و چیستی در مکتب صدرایی. چاپ سوم. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
[18] المحقق السبزواری، ملاهادی (1413ق). شرح المنظومة. تهران: نشرناب.
[19] ---------- (؟). التعلیقات على الشواهد الربوبیة.تهران: المرکز الجامعی للنشر.
[20] مطهری، مرتضی (1368). مجموعۀ ‏آثار استاد شهید مطهری. تهران: انتشارات صدرا.
[21] میرداماد، میرمحمدباقر (؟). مصنفات میر داماد. تهران: انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.‏
[22] بنان، غلامرضا (1392). بررسی و نقد برداشتهای مختلف از اصالت وجود و ادله اثبات آنها (پایان نامه). شیراز: دانشگاه شیراز.