پژوهشی پیرامون هنر از حیث اعتباری بودن براساس نظریۀ اعتباریات علامه سیدمحمدحسین طباطبایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری فلسفه هنر، دانشکده حقوق، الهیات و علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

2 استادیار گروه فلسفه هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران.

3 استاد گروه فلسفه اخلاق، دانشکده الهیات و معارف اسلامی ، دانشگاه قم؛

چکیده

در مقالۀ حاضر نشان داده­ شده که اگر احکام «شیء الف اثر هنری است.» و «صاحب اثر/ زید هنرمند است.» احکامی اعتباری و مفاهیم «هنر» و «هنرمند» نیز مفاهیم و معانی اعتباری دانسته شوند، به چه نتایجی می­توان رسید. تبیین مبانی معرفت‌ شناسانۀ هنر، رابطۀ هنر با حقیقت، هنر به­مثابۀ وسیلۀ رساندن آدمی به کمال حقیقی، ارتباط هنر با زندگی فردی و اجتماعی، هنر به­عنوان اعتباری قراردادی و این‌که نمی‌توان از مفهوم هنر تعریف به حدتام ارائه داد از مهمترین نتایج این نوشتار است. همچنین تقسیم اعتباریات به اعتباریات قراردادی و غیر قراردادی از نوآوری­های این مقاله است.

کلیدواژه‌ها


[1] قرآن کریم
[2] افلاطون (1367). دورۀ کامل آثار افلاطون. ترجمه: محمدحسن لطفی، تهران، خوارزمی.
[3] جوادی آملی، عبدالله (1373). «شرحی بر رساله الولایه اثر ارجمند علامه طباطبایی». میراث جاویدان، قم، سال دوم، شمارۀ 6 ، 92ـ99.
[4] حسینی، عفت­السادات وپرویز ضیاءشهابی (1396). «پژوهشی درباب ادراک زیبایی، برمبنای رأی علامه محمد حسین طباطبایی در فرق میان اعتباریات و حقایق». پژوهش­های فلسفی و کلامی، قم، سال نوزدهم، شماره72، تابستان، صص 121ـ143.
[5] طباطبایی، سید محمد حسین (1368). اصول فلسفه و روش رئالیسم. مقدمه و پاورقی: مرتضی مطهری، تهران، انتشارات صدرا.
[6] ــــــــــــــــ (؟). الانسان والعقیده، مصحح: علی اسدی و صباح ربیعی، قم، باقیات.
[7] ـــــــــــــــــ (؟). حاشیه الکفایه. قم، بنیاد علمی و فکری علامه طباطبایی.
[8] ـــــــــــــــــ (؟). مجموعه رسائل العلامه الطباطبایی. محقق و مصحح: صباح ربیعی. قم، باقیات.
[9] ـــــــــــــــــ (؟). نهایه الحکمه. قم. موسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین.‏
[10] ــــــــــــــــ (1374). تفسیرالمیزان. مترجم: سیدمحمدباقرموسوی­همدانی، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
[11] کارول، نوئل (1387). درآمدی بر فلسفۀ هنر. مترجم: صالح طباطبایی، تهران، فرهنگستان هنر.
[12] بریس گات و مک آیورلوپس (1391). دانشنامۀ زیبایی­شناسی. گروه مترجمان، تهران، فرهنگستان هنر.
[13] هیدگر، مارتین (1385). سرآغازکارهنری. مترجم: پرویز ضیاء شهابی، تهران، هرمس.
[14] مریدی، محمدرضا (1395). اقتصاد هنرایران. تهران، فرهنگستان هنر.
[15] مفتونی، نادیا (1393). فارابی و مفهوم سازی هنر دینی. ویراستار: محبوبه قاسمی ایمچه، تهران، سوره مهر (وابسته به حوزه هنری).