امکان فلسفۀ تطبیقی بر مبنای راه حل شیانگ لانگ جانگ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری فلسفه تطبیقی، دانشگاه شهید مطهری

2 استادیار فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه یاسوج.

چکیده

یکی از اشکالات وارد به امکان فلسفۀ تطبیقی، قیاس‌ناپذیری سنت‌های فلسفی است. مقصود از قیاس‌ناپذیری آن است که فرهنگ‌های متفاوت بستر رشد نظام‌ها یا اندیشه‌هایی می‌شوند که از لحاظ ساختار مفهومی، روش‌ها و ابزار مورد استفاده با یکدیگر تفاوت‌های اساسی دارند، و از این‌رو، نمی‌توان نظریات فلسفی را به شکلی بین‌فرهنگی مورد مقایسه قرارداد. شیانگ لانگ جانگ ریشۀ امکان­ناپذیری مقایسه را نبود وضعیت تطبیقی می‌داند. مراد از وضعیت تطبیقی، وضعیتی است که در آن مقایسه‌کننده همزمان بر موارد مورد مقایسه و نسبت بین آنها اشراف داشته باشد تا بتواند مقایسۀ ثمربخشی داشته باشد. مقاله می‌کوشد که نشان دهد که برای تحقق امکان فلسفۀ تطبیقی پژوهش‌گر باید با قرار گرفتن در حالت بیناپارادایمی وضعیت تطبیقی را پدید آورد. قرار گرفتن در حالت بیناپارادایمی رهاکردن خود از محدودیت‌های درون‌پارادایمی و به فعلیت رساندن پتانسیل «در میان قرار گرفتن» است. با قرار گرفتن در حالت بیناپارادایمی و ایجاد وضعیت تطبیقی می‌توان به مقایسه‌ای ثمربخش بین سنت‌های فلسفی دست یافت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


[1]. آیت‌اللهی، حمیدرضا (1386). جستارهایی در فلسفه و دین‌پژوهی تطبیقی، قم، کتاب طه.
[2]. ایزوتسو، توشیهیکو (1378). صوفیسم و تائوئیسم،ترجمه محمدجواد گوهری، تهران، روزنه.
[3]. ایلخانی، محمد (1387). «روش‌شناسی در فلسفۀ تطبیقی»، مجموعه مقالات نشست تخصصی مطالعات تطبیقی، به کوشش حسین کلباسی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
[4]. جمادی، سیاوش (1385). زمینه و زمانه پدیدارشناسی: جستاری در زندگی و اندیشه‌های هوسرل و هایدگر، تهران، ققنوس
[5]. داوری اردکانی، رضا (1391). فلسفۀ تطبیقی چیست؟، تهران، سخن.
[6]. شایگان، داریوش (1391). آسیا در برابر غرب، تهران، نشر فروزان روز.
[7]. شریف‌زاده، رحمان (1391). «قیاس‌ناپذیری و مسئلۀ تعارض پارادایم‌های علمی؛ پیشنهاد یک نظریۀ سمانتیکی»، فلسفه علم، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال دوم، شماره اول، بهار و تابستان، ص 69ـ91.
[8]. فرامرز قراملکی، احد (1385). روش‌شناسی مطالعات دینی (تحریری نو)، ویراست 2، مشهد، دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
[9]. کربن، هانری (1392). فلسفۀ ایرانی و فلسفۀ تطبیقی، ترجمه جواد طباطبایی، ویراست2، تهران، مینوی خرد.
[10]. کوهن، تامس ساموئل (1389). ساختار انقلابهای علمی، ترجمه سعید زیباکلام، تهران، سمت.
[11]. مارتینیچ، ای. پی. (1392). «فلسفه زبان»، در: فلسفه معنا، معرفت و ارزش در قرن بیستم، ویراستار: جان وی کنفیلد، مترجم: یاسر خوشنویس، تهران، حکمت.
[12]. واعظی، احمد (1386).، درآمدی بر هرمنوتیک، تهران، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
[13]. Blocker, H. Gene (1999). World Philosophy: An East-West Comparative Introduction to Philosophy, Prentice-Hall, Inc.
[14]. Deutsch, Eliot (1991). Culture and Modernity: East-West Philosophic Perspectives, Honolulu: University of Hawaii Press.
[15]. Fleming, Jesse (June 2003). "Comparative Philosophy: Its Aims and Methods", in Journal of Chinese Philosophy 30:2, 259–270 © 2003 Journal of Chinese Philosophy.
[16]. Frisina, Warren G. (1995). "Metaphysics and Comparative Philosophy: A Discussion of Metaphysics in light of Robert C. Neville's Epistemology", in The Journal of Speculative Philosophy, New Series, Vol. 9, No. 3, pp. 189-207
[17]. Halbfass, Wilhelm (1997). "Research and Reflection: Responses to my Respondents", in Beyond Orientalism; the Work of Wilhelm Halbfass and Its Impact on Indian and Cross-Cultural Studies, Eds. Eli Franco, and Karin Preisendanz, Amsterdam: Editions Rodopi, 297–314.
[18]. Holder, John J. (spring 2006). "The Purpose and Perils of Comparative Philosophy", in: The SACP Forum for Asian and Comparative Philosophy, Eric Sean Nelson (ed.), 23/46, http://www.sacpweb.org.
[19]. Ii-yuan Yu and Nicholas Bunnin (2001). "Saving the Phenomena: An Aristotelian Method in Comparative Philosophy", in: Two roads to wisdom?: Chinese and analytic philosophical traditions, Ed. BoMou, Carus Publishing Company.
[20]. Kaipayil, Joseph (1995). The Epistemology of Comparative Philosophy; A Critique with Reference to P.T. Raju's Views, Centre for Indian and Inter-Religious Studies Rome.
[21]. Krishna, Daya (July 2014). "Comparative Philosophy: What It Is and What It Ought To Be", in Interpreting across Boundaries, Princeton University Press.
[22]. Kwee, Swan Liat (1953). Methods of Comparative Philosophy, Leiden: Universitaire Press Leiden.
[23]. MacIntyre, Alasdair (1991). “Incommensurability, Truth, and the Conversation between Confucians and Aristotelians about the Virtues,” in Eliot Deutsch ed. Culture and Modernity, East-West Philosophic Perspectives. Honolulu: Univ. of Hawaii Press.
[24]. Masson-Oursel, Paul (2001). Comparative Philosophy, Translated by V.C.C. Collum, reprinted in Routledg.
[25]. Nasr, SeyyedHossein (Jan., 1972). "Conditions for Meaningful Comparative Philosophy", Philosophy East and West, Vol. 22, No. 1, pp. 53-61, University of Hawai'i Press.
[26]. Nasr, SeyyedHossein (Autumn 1973). "The Significance of Comparative Philosophy for the Study of Islamic Philosophy", Studies in Comparative Religion, Vol. 7, No. 4.
[27]. Neville, Robert Cummings (December 2001). "Two Forms of Comparative Philosophy", in Dao: A Journal of Comparative Philosophy, Vol. 1, No 1, pp. 1-13.
[28]. Ni, Peimin (2006). "Traversing the Territory of Comparative Philosophy", in.), The SACP Forum for Asian and Comparative Philosophy, 23/46, http://www.sacpweb.org.
[29]. Overgaard, Søren (2013). Paul Gilbert and Stephen Burwood, An introduction to metaphilosophy, Cambridge University Press.
[30]. Panikkar, Raimundo (July 2014). "What Is Comparative Philosophy Comparing?", in: Interpreting across Boundaries, PrincetonUniversity Press
[31]. Pearsall, Judy (ed.) (2001). The concise Oxford dictionary, 10th edition, Oxford University Press.
[32]. Raju, P.T. (1962). Introduction to Comparative Philosophy, Lincoln: University of Nebraska Press.
[33]. Raju, P. T. (1982). Spirit, Being, and Self: Studies in Indian and Western Philosophy, New Delhi: South Asian Publishers.
 
[34]. Simmons, Lance (Apr., 1994). "Three kinds of incommensurability thesis", in American Philosophical Quarterly, Vol. 31, No. 2, pp. 119-131.
[35]. Weber, Ralph (2013). "How to Compare? – On the Methodological State of Comparative Philosophy", in Philosophy Compass 8/7: 593–60.
[36]. Wong, David (2014), "Comparative Philosophy: Chinese and Western", in Stanford Encyclopedia of Philosophy (online)
[37]. Zhang, Xianglong (2010). "Comparison Paradox, Comparative Situation and Interparadigmaticy: aMethodological Reflection on Crosscultural Philosophical Comparison", in Comparative Philosophy, Volume 1, No. 1: 90-105.