بررسی پاسخ‌های ملاصدرا به اشکالات شیخ اشراق در باب اصالت وجود

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران

چکیده

نظام هستی‌شناسی حکمت متعالیه و همۀ نوآوری‌های صدرالمتألهین بر نظریۀ اصالت وجود و اعتباریت ماهیّت مبتنی است، و صحت و اعتبار نظریۀ مزبور در گرو درستی و اتقان برهان‌های ملاصدرا برای اثبات اصالت وجود و اعتباریت ماهیت، و نیز صحت پاسخ‌های وی به اشکال‌ها و شبهه‌های مربوط است. نوشتار حاضر با رویکرد تحلیلی پاسخ‌های صدرالمتألهین به اشکال‌ها و شبهه‌های شیخ اشراق در باب اصالت وجود را مورد بررسی قرار داده، و بدین نتیجه می‌رسد که پاسخ‌های ملاصدرا تکرار مدعای اصالت وجود است.

کلیدواژه‌ها


[1]   ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1404).  الشفاء: الالهیات، قم، مکتبة آیةالله العظمی المرعشی النجفی.
[2]   جوادی آملی، عبدالله، رحیق مختوم (1375). بخش یکم از جلد اول، قم، مرکز نشر اسراء.
[3]   سهروردی، شهاب الدین یحیی (1355). مجموعه مصنفات، به تصحیح و مقدمه هنری کربین، ج1، تهران انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
[4]   ------- مجموعه مصنفات (1355). به تصحیح و مقدمه هنری کربین، ج 2، تهران، انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
[5]   الشیرازی، صدرالدین (1981). الحکمة المتعالیة فی الأسفار الأربعة العقلیة، دورۀ 9 جلدی، ج 1، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
[6]    ---------- (1366). تفسیر القرآن الکریم، با تصحیح محمد خواجوی، ج 1، قم، انتشارات بیدار.
[7]   ---------- (1346). الشواهد الربوبیة، با تصحیح و تعلیق و مقدمۀ سید جلال‌الدین آشتیانی، مشهد، دانشگاه مشهد.
[8]   ---------- (؟). رسالة المشاعر، در: لاهیجی، محمد جعفر، شرح رسالة المشاعر، بی‌جا.
[9]  مخبران، حسین؛ و محمدکاظم علمی، «مسألۀ تشکیک خاصی در اندیشۀ میرفندرسکی با نگاهی بر آرای ابن سینا و شیخ اشراق»، متافیزیک، دورۀ جدید، سال چهارم، شماره 13، بهار و تابستان 1391.