استعارۀ وجود به مثابۀ نور در فلسفۀ ملاصدرا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

لیکاف با نقد دیدگاه ارسطویی دربارۀ استعاره، نظریۀ شناختی استعاره را پایه‌گذاری کرد. با فرض پذیرش نظریۀ شناختی استعاره، مفاهیم انتزاعی مطرح در فلسفۀ اسلامی نیز به‌واسطۀ استعاره‌های مفهومی قابل فهم می‌شوند. این استعاره‌ها اغلب به صورت ناخودآگاه از سوی فلاسفه مورد استفاده قرار گرفته‌اند. وجود به‌عنوان یکی از مهمترین پایه‌های فلسفۀ ملاصدرا به‌واسطۀ استعاره‌های متعددی مفهوم‌سازی می‌شود. استعارۀ «وجود نور است»، تجربۀ متعارف ما از پدیدۀ محسوس نور را در قالب مجموعه‌ای از توصیفات وارد متافیزیک صدرایی کرده و جهت مفهوم‌سازی وجود به‌کار می‌گیرد. استعارۀ مذکور در متافیزیک و معرفت‌شناسی صدرایی نقش به‌سزایی دارد. تشکیک وجود مبتنی بر این استعاره قابل فهم می‌شود. همچنین بر اساس این استعاره، وجود متصف به ویژگی «ظاهر بذاته و مظهر لغیره» می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع
]1[. ابن‌سینا (1404ق). الشفاء: الطبیعیات: النفس، بتحقیق سعید زاید، قم: مکتبة آیة الله المرعشی.
]2[. خادم‌زاده، وحید؛ محمد سعیدی‌مهر (1393). «استعاره‌های مفهومی علیت از دیدگاه لیکاف»، مجلۀ شناخت، شمارۀ 1/71، ص7-33.
]3[. رازی، فخرالدین (1411ق). المباحث المشرقیة، قم: انتشارات بیدار.
]4[. سهرودی، شهاب‌الدین (1375). مجموعه مصنفات شیخ اشراق، جلد دوم، به تصحیح و مقدمۀ ‌هانری کربن، حسین نصر، و نجفقلی حبیبی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
]5[. صدرالدین شیرازی (1981م). الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الأربعة، بیروت: داراحیاء التراث.
]6[. ---------- (1360). الشواهد الربوبیة، تصحیح و تعلیق از جلال‌الدین آشتیانی، مشهد: المرکز الجامعی للنشر.
]7[. ---------- (1363الف). المشاعر، به اهتمام هانری کربن، تهران: کتابخانه طهوری،
]8[. ---------- (1363ب). مفاتیح الغیب، مقدمه و تصحیح از محمد خواجوی، تهران: مؤسسۀ تحقیقات فرهنگی.
]9[. ---------- (1422). شرح الهدایة الأثیریة، بیروت: مؤسسة التاریخ العربی.
 
[10].Evans Vyvyan and Melanie Green (2006). Cognitive Linguistics: An Introduction, Edinburgh University Press.
[11]. Jäkel, Olaf (2002). "Hypothesis Revisited: The Cognitive Theory of Metaphor Applied to Religious Texts". Metaphorik.de.
[12]. Lackoff, G. & Johnson, M. (1980) Metaphors We Live by, Chicago and London: The University of Chicago Press.
[13]. ---------- (1999). Philosophy in the Flesh, New York: Basic Books.
[14]. ---------- (2003). Afterwards, in Metaphors We Live By, 2nd ed., Chicago and London: University of Chicago Press.
[15]. ---------- (1993). “The Contemporary Theory of Metaphor”, in Metaphor and Thought, edited by Andrew Ortony, Cambridge: Cambridge University Press.
[16]. Yu, Ning (1998), The Contemporary Theory of Metaphor: A Perspective from Chinese, Amsterdam: John Benjamins Publishing Co.