مبانی و لوازم نظریۀ خیال سهروردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکدۀ الهیات دانشگاه تهران

چکیده

مسألۀ خیال نزد دانشمندان مسلمان از ثم رات معرفتی در مسائل متنوعی چون
هستی شناسی، وحی و نبوت، مفهوم سازی و کارکردهای هنر برخوردار است و در نظام
فلسفی شیخ اشراق نیز در رابطه ای تلازمی با سایر مسائل ایفای نقش می کن د.
شاخص ترین مبانی سهروردی در پردازش نظریۀ خیال قاعد ۀ ابصار است که شیخ
اشراق آن را در مواضع متعدد بسط داده و براساس آن خیال را به مثابۀ اشراق نفس
تبیین کرده است. صرف نظر از دلیل شهودی، استدلال عمدۀ شیخ بر خیال اشراقی،
ابطال قوای متعدد ادراکی است که براساس آن مرتبه ای در عالم وجود را به مُثُل معلّقه
اختصاص می دهد. وی در مسألۀ ادراک حسی و خیالی سنخیت را منتفی می داند.

کلیدواژه‌ها