A Comparative Analysis of the Rational Foundations of Self-Knowledge in Avicenna and Sydney Shoemaker From Knowledge by Presence to Immunity to Error through Misidentification

Document Type : Research Paper

Authors

1 PhD Student, Department of Islamic Philosophy and Kalam, Faculty of Theology and Islamic Sciences, Ilam University, Ilam, Iran.

2 , Associate Professor, Department of Religions and Philosophy, Faculty of Literature and Foreign Languages, University Kashan, Kashan, Iran.

3 Associate Professor, Department of Islamic Philosophy and Kalam, Faculty of Theology and Islamic Sciences, Ilam University, Ilam, Iran.

10.22059/jitp.2026.404063.523655

Abstract

This study employs an analytic-comparative approach to reconstruct the rational foundations of self-awareness in the frameworks of Avicenna and Sydney Shoemaker, elucidating the source of "first-person privilege" in subject-involving judgments and its boundary with observational or mirror-based claims. The core issue is why subject-identification in statements like "I am in pain" is immune to misidentification errors, whereas in mirror judgments such as "I look pale"—which rely on visual reflection—this immunity weakens. The paper's aim is to articulate a two-level model of "presence/reference" and the "subject/content" mapping, demonstrating how "fundamental immunity of awareness-ownership" can be preserved as a precondition while "content fallibility" is explained as a validity condition. The method involves textual analysis of primary sources: on Avicenna's side, the theory of "knowledge by presence" and the "Flying Man" thought experiment ground "primitive presence" as the precondition for attention and judgment; on Shoemaker's side, "non-descriptive I-reference," the principle of "immunity to error through misidentification" (IEM), and "first-person authority"—with acknowledgment of judgment context-sensitivity—are examined. Findings reveal that the ontological level of presence provides the existential basis for "subject stabilization," while the logical-normative level of reference explains its linguistic-logical realization in subject-involving avowals. Thus, the "subject" remains immune to referential error, whereas the "content" (type, intensity, cause, or object of experience) remains evaluable and calibratable. The result is a demarcation of IEM's context-sensitive scope, avoidance of conflating ontological and semantic levels in self-awareness analysis, and criteria for assessing first-person claims across introspective, memory-based, testimonial, and mirror contexts.

Keywords

Main Subjects

References

اسحاقی‌نسب، اسماء؛ زمانی‌ها، حسین (۱۳۹۴). «بررسی و تحلیل نسبت خودآگاهی با مبانی متافیزیکی در فلسفۀ ابن‌سینا». جاویدان خرد، ۱۲ (۲۸)، ۴۱-۶۰. ​
____ (۱۳۹۹). «نسبت بین خودآگاهی و آگاهی به غیر در فلسفۀ ارسطو و ابن‌سینا». ذهن، ۲۱ (۸۲)، ۱۰۹-۱۳۴. ​
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (۱۳۲۸ق). منطق المشرقیین. قاهره:‌دار الکتب الحدیثة. ​
____ (۱۳۷۱). النفس من کتاب الشفاء، به اهتمام عبدالرحمن بدوی. تهران: انتشارات حکمت. ​
____ (۱۴۰۴الف). الاشارات و التنبیهات، تصحیح س. دیباجی. تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران. ​
____ (۱۴۰۴ب). التعلیقات، به اهتمام عبدالرحمن بدوی. قاهره: دارالقلم. ​
____ (۱۴۰۴ج). النجات، تصحیح ابراهیم مدکور. قاهره: دارالمعارف. ​
____ (۱۴۰۴د). الشفاء: الإلهیات، به اهتمام احمد فؤاد الاهوانی. قاهره: دارالفکر العربی. ​جعفری ولنی، علی‌اصغر (۱۴۰۲). نقد حصرانگاری معرفت‌شناسانه از «انسان معلّق در فضا» در پرتو فهم مبانی ابن‌سینا. حکمت معاصر، ۱۴ (۱)، ۱۱۹-۱۴۵. https://doi.org/10.30465/cw.2023.39935.1871
خادمی، حمیدرضا؛ بهشتی، احمد (۱۳۹۱). خودآگاهی در فلسفۀ ابن‌سینا. پژوهش‌های فلسفی کلامی، ۱۴ (۵۴)، ۵-۱۷. ​
سعیدی‌مهر، محمد؛ صفرنوراله، اکرم (۱۳۹۶). آگاهی مرتبه بالاتر در فلسفه ابن‌سینا. حکمت سینوی، ۲۱ (۵۸)، ۱-۲۵.
سهروردی، شهاب‌الدین یحیی بن حبش (۱۳۸۰). حکمة الاشراق. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. ​
شیدان‌شید، حسینعلی؛ شیروانی، علی (۱۴۰۳). تأمّلی در سنخ‌شناسیِ خودآگاهیِ «انسان معلّق در فضا» با تأکید بر مباحثات ابن‌سینا. فلسفه و کلام اسلامی، ۵۷ (۱)، ۱۸۳-۲۰۴. https://doi.org/10.22059/jitp.2024.372878.523484
صدرالدین شیرازی، ملاصدرا (۱۳۸۰). الحکمة المتعالیة فی الأسفار الأربعة العقلیة، ج. ۸، تصحیح محمد خواجوی. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
Philosophy and Kalam
Volume 58, Issue 2
Autumn & Winter 2025/2026
February 2026
Pages 549-573

Files

Share

How to cite

Statistics