The Cosmological Model of the Oscillatory Universe proposed by Steinhardt and Its Atheistic Implications : A Critical Study from the Perspective of Sadraian Philosophy

Document Type : Research Paper

Authors

1 PhD Student, Department of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Theology and Ahl-al-Bayt (Prophet’s Descendants) Studies, University of Isfahan, Isfahan, Iran.

2 Associate Professor, Department of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Theology and Ahl-al-Bayt (Prophet’s Descendants) Studies, University of Isfahan, Isfahan, Iran.

10.22059/jitp.2025.400412.523634

Abstract

According to the traditional belief of monotheistic theologians, God created the universe ex nihilo, and the cosmos is not eternal. In contrast, Paul Steinhardt, one of the most prominent contemporary physicists, by proposing the Cyclic Universe Model, conceives the cosmos as composed of endless cosmological cycles. Emphasizing the existence of a universe without a beginning, he seeks to present a picture of the world’s eternity and its independence from the hypothesis of a Creator God. This article first introduces and explicates Steinhardt’s cyclic cosmological model, then extracts its philosophical–theological implications, and finally analyzes and evaluates them based on Mulla Sadra’s Transcendent Philosophy. Steinhardt interprets the absence of a temporal beginning as negating the necessity of an external Creator and reduces the question of creation to a purely scientific analysis. On the other hand, within Islamic philosophy, Mulla Sadra at times also introduces a cyclical interpretation of the structure of the cosmos; however, his renewed notion of the origination of the world (ḥudūth al-ʿālam) enables a theistic rereading of the cyclic model. This paper demonstrates that our understanding of origination (ḥudūth) in the framework of the Transcendent Theosophy can reinterpret the cyclic structure of the universe as an expression of the continuous manifestation of the Absolute Causal Order. Accordingly, it resolves the apparent contradiction between physical eternity and temporal origination.

Keywords

Main Subjects

References

اشپیتزر، رابرت؛ هاوکینگ، استفان؛ دیویس، پل؛ راندل، بیل و باربور، ایان (1398). آغاز جهان. ترجمه امیرمسعود جهان‌بین و میثم توکلی بینا. تهران: پارسیک.
افلاطون (1353). دوره آثار افلاطون. ترجمه محمد حسن لطفی. تهران: خوارزمی.
بیدهندی، محمد؛ انصاری مهر، رهام (1396) آفرینش جهان: تعقل یا تصادف، الهیات تطبیقی، 8 (18)، 36-23. https://doi.org/10.22108/coth. 2017. 80020
توکلی بینا، میثم (1402) پیشینه متناهی جهان در کیهان‌شناسی؛ دلالتها و پیامدهای فلسفی-الهیاتی. جاویدان خرد. 20 (43)، 46-28. https://doi.org/10.22034/iw.2023.375409.1660
سبحانی، علیرضا (1394)، چند جهانی علمی یا فلسفی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 5 (9)، 28-1.
شاکرین، حمیدرضا (1402). الحاد جدید: بررسی و نقد در فیزیک و زیست‌شناسی معاصر، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
صدرالمتالهین، محمدبن ابراهیم (1360). اسرارالآیات، تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
صدرالمتالهین، محمدبن ابراهیم (1360). الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
صدرالمتالهین، محمدبن ابراهیم (1378). رساله فی الحدوث، تصحیح و تحقیق سید حسین موسویان، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدرالمتالهین، محمدبن ابراهیم (1981). الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، بیروت:‌دار احیاء.
صدرالمتالهین، محمدبن ابراهیم (1363). مفاتیح الغیب، تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
عظیمی، مهدی (1404). نقدی تاریخی بر تبارشناسی سهروردی از آموزۀ بازگشت جاودانه، فلسفه و کلام اسلامی. 58 (1)، 316-289. https://doi.org/10.22059/jitp.2025.391668.523588
فیلوپونوس، جان (1401). ردیه‌ای بر پروکلوس در باب قدم عالم. ترجمه میثم توکلی بینا. تهران: موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
لطفی، سلمان (1388). حدوث یا قدم عالم از نظر میرداماد و ملاصدرا با توجه به شبهات جدید. پایان‌نامة کارشناسی ارشد. به راهنمایی عسکر دیرباز. قم: دانشگاه قم، دانشکده الهیات.
مطهری، مرتضی، (1383)، مجموعه آثار، چاپ دوازدهم، تهران: انتشارات صدرا.
موسوی کریمی، میرسعید (1380). آغاز جهان و کیهان‌شناسی نوین، نامه مفید، 7 (25)، 238-209.
گایوت، آر. داگلاس و اسویتمن، برندن (1396)، رویکردهای معاصر در معرفت‌شناسی دینی. مجموعه مقالات، ترجمه هاشم مروارید. تهران: نشر نی.
Philosophy and Kalam
Volume 58, Issue 2
Autumn & Winter 2025/2026
February 2026
Pages 417-438

Files

Share

How to cite

Statistics