موسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942248120150522Initial Pagesصفحات آغازین165489510.22059/jitp.2015.54895FAJournal Article20150919https://jitp.ut.ac.ir/article_54895_84ac0e956039767cd275222df551904f.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942248120150522Indirect Reference Theory on “Existence” and “Existent” Differentiation
(With an Emphasis on Mulla Sadra and Allameh Tabatabaei’s Views)تمایز «وجود» و «موجود» در چارچوب نظریۀ دلالت غیرمستقیم (با تکیه بر آرای ملاصدرا و علامه طباطبایی)1175469510.22059/jitp.2015.54695FAسیاوشاسدیدانشجوی دکتری فلسفه دانشگاه تربیت مدرسرضااکبریاناستاد گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرسمحمدسعیدی مهردانشیار گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرسلطف اللهنبویدانشیار گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20140906This paper addresses the differences between the two terms, “existence” and “existent”, in the framework of “indirect reference theory” and tries to answer whether or not the proposition “Existence is existent” is an analytical one. The research shows that on the vocabulary level, none of the two has any additional presentation to the other. Also, when by “existence” we mean “nominal existence”, their two referents are the same. But, on the sense level, i.e., the mode of presentation or grasping the referent, “existence” and “existent” are different, and, so, the proposition “Existence is existent” cannot not be an analytical one. But, when “existence” refers to “the necessary existence”, the senses are the same, and the proposition is an analytic one. Moreover, we also show that the “existent” sense in Mulla Sadra’s philosophical system is different from the Tabatabaei’s one. این مقاله در چارچوب نظریة دلالت غیرمستقیم به تفاوتهای «وجود» و «موجود» میپردازد و در پی یافتن پاسخی برای این پرسش است که آیا گزارۀ «وجود موجود است» گزارهای تحلیلی است. در این بررسی مشخص میشود که در سطح واژگان، هیچ یک از دو واژۀ «وجود» و «موجود» شامل مفهومی زائد نسبت به دیگری نیست. همچنین زمانی که مدلول اسمی «وجود» مد نظر است، مدلولات دو واژة «وجود» و «موجود» با یکدیگر اینهمان هستند. اما معانی این دو واژه، یعنی طریقة اظهار مدلولات یا روش دستیابی به آنها با یکدیگر متفاوت است و به این دلیل نمیتوان گزارة «وجود موجود است» را گزارهای تحلیلی دانست. اما اگر منظور از «وجود» وجود واجب باشد، معانی آنها نیز عین یکدیگر خواهند بود و گزارۀ مورد نظر تحلیلی است. به علاوه، مشخص میشود که معنی «موجود» در ساختار فلسفی ملاصدرا متفاوت با معنی آن در ساختار فلسفی علامه طباطبایی است.https://jitp.ut.ac.ir/article_54695_8ef3cc4e3e7f4c1bed4a0f7407bf1ff0.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942248120150522The Linguistic Analysis Structure of Mulla Sadra's Philosophical Theoriesساختار تحلیل زبانی نظریات فلسفی ملاصدرا19345469610.22059/jitp.2015.54696FAسعیدانواریاستادیار فلسفه و کلام اسلامی، گروه فلسفه، دانشگاه علامۀ طباطبائیفائزهکلباسیدانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه علامۀ طباطبائیJournal Article20140709The present paper, through the linguistic analysis of Mulla Sadra's philosophical views, has shown that a single linguistic model can be applied to the analysis of all his philosophical views. To this end, based on two linguistic theories regarding the semantic structure of derivation, it is illustrated that Mulla Sadra’s philosophical views conform to the linguistic model of semantic simplicity of derivation when he expresses his philosophical system, and it conforms to the linguistic model of semantic complexity of derivation when he defends his theories based on dominant majority views. We have applied the linguistic model proposed in this study to some Mulla Sadra’s philosophical views, namely, answering the problem of the contingency of existence, the subject of motion, and the unity of intelligent and intelligible (<em>ittihad al-aqil wa al-ma'qoul</em>). It is also argued that if we presume the linguistic model of semantic simplicity of derivation, we need no reason to approve the philosophical theories of Mulla Sadra. But, to object his philosophical theories, we should presume the linguistic model of semantic complexity of derivation.
در این مقاله با بهکارگیری روش تحلیل زبانی در بررسی آرای فلسفی ملاصدرا، نشان داده شده است که الگوی زبانی واحدی را میتوان بر تمامی نظریات فلسفی وی منطبق کرد. بدین منظور بر اساس دو نظریۀ زبانی در مورد ساختار معنایی لفظ مشتق، نشان داده شده است که هنگامی که وی نظام فلسفی خویش را بیان میکند، نظریات فلسفی وی با الگوی زبانی بساطت معنایی مشتق انطباق دارد و هنگامی که بر مبنای قوم به دفاع از نظریات خویش میپردازد، از الگوی زبانی ترکب معنایی مشتق استفاده میکند. الگوی زبانی ارائهشده در این مقاله، بر آرای فلسفی ملاصدرا در مباحث زیر تطبیق داده شدهاند: پاسخ به اشکال اعتباری بودن وجود، موضوع حرکت، اتحاد عاقل و معقول. همچنین نشان داده شده است که اگر نخست نظریۀ زبانی بساطت مشتق را بپذیریم و سپس به سراغ مباحث فلسفی برویم، در پذیرش نظریات فلسفی ملاصدرا نیازمند دلیل نخواهیم بود. همچنین برای مخالفت با نظریات فلسفی ملاصدرا حتماً باید به نظریۀ ترکب معنایی مشتق قائل باشیم.https://jitp.ut.ac.ir/article_54696_28256d04992783e071e906557af04dd4.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942248120150522Critical Analysis of Common-Sense Exegesis of Mulla Sadra’s Theory of
Principality of Existenceنقد تفسیر عرفی از اصالت وجود صدرایی35505469810.22059/jitp.2015.54698FAغلامرضابناندانشجوی دکتری فلسفه و کلام دانشگاه شیرازقاسمکاکاییاستاد تمام و عضو هیأت علمی دانشگاه شیرازJournal Article20131228Since Molla Sadra’s era, various exegeses have been made of the principality of existence (<em>isalat al-wujoud</em>) and non-principality of quiddity which can be placed in three distinct groups: 1) common-sense exegeses, 2) philosophical exegeses, and 3) mystical exegeses. Common-sense exegesis is the one derived from a common sense viewpoint of the universe, which presupposes the quiddities external. Philosophical exegesis is due to a rational and exact viewpoint of the quiddity. In this view, quiddity is considered something that is derived from the limitation of the existence of the entities. Finally, mystical exegesis is one derived from the direct knowledge of the entities and in which quiddity is simply some mental appearance. The article shows that philosophical and mystical exegeses are correct exegeses of principality, whereas common-sense exegesis is an incorrect one that is the result of an inexact view of the quiddity.از بعد از ملاصدرا تا کنون تفاسیر متعددی از اصالت وجود و اعتباریت ماهیت صورت گرفته که میتوان این تفاسیر را به سه دسته تفکیک کرد: الف) تفسیر عرفی، ب) تفسیر فلسفی، ج) تفسیر عرفانی. نگارنده بر این باور است که تفاسیر فلسفی و عرفانی تفاسیری صحیح از اصالت وجودند ولی تفسیر عرفی تفسیری ناصحیح از اصالت وجود است که ناشی از نگاهی غیردقیق به مقولۀ هستی است. در این مقاله با مراجعه به آثار متعدد ملاصدرا تفسیر عرفی از سه جهت مورد بررسی و نقد قرار گرفته است: الف) تعاریف و اصطلاحات ب) معنا و مفاد ج) بیان لوازم باطل این تفسیر.https://jitp.ut.ac.ir/article_54698_b250f7a41d0db16a2f45859aef0d7601.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942248120150522Methodology of Deduction of Mulla Sadra’s Philosophical Viewsروش شناسی استنباط آرای فلسفی ملاصدرا51685469910.22059/jitp.2015.54699FAفردینجمشیدی مهردانشجوی دکتری دانشگاه فردوسی مشهدسید مرتضیحسینی شاهرودیاستاد دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20140408The kind of attitude to Mulla Sadra’s works is important in deducing his views accurately. Here, there are two types of attitudes. First, the real Sadra’s views are what we understand literally from his assertions. The second is that the deduction of his final ideas needs some philosophical independent judgment <em>(Ijtihad)</em> in addition to what is understood literally from his assertions and other various evidences. In this paper, the second attitude is defended, and we show that the real Mulla Sadra’s views cannot be understood, but through understanding the conditions governing his lifetime in addition to confirming the consistency of his philosophical system.نحوۀ نگرش به آثار ملاصدرا میتواند در استنباط آرای دقیق وی مهم و تأثیرگذار باشد. در این راستا دو گونه رویکرد قابل تصور است؛ اول آنکه نظرات صدرا را همان تصریحات وی، که اکنون در همه جا شایع و رایج است و به عنوان نظرات صدرالدین شیرازی شناخته میشود، دانست. رویکرد دوم میتواند چنین باشد که با توجه به تصریحات ملاصدرا و شواهد و قرائن گوناگون، استنباط نظرات نهایی وی، صرفاً با مطالعۀ آثارش حاصل نمیشود بلکه نیاز مبرم به اجتهاد فلسفی وجود دارد. در این مقاله ضمن تأیید نظر دوم، از سه طریق اثبات میشود که نظرات صدرا جز با توجه تام به مبانی اساسی وی به دست نمیآیند. سه طریق مذکور عبارتاند از تصریحات صدرالدّین، شرایط حاکم بر زمانۀ وی و نیاز جدی به نظام فلسفی هماهنگ و سازگار.https://jitp.ut.ac.ir/article_54699_c32f2f6fb96d496459e2ab7322374d14.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942248120150522Influence of Mulla Sadra’s Anthropology on Diversity of Meaning of Lifeتبیین تأثیر انسان شناسی ملاصدرا در تنوع معنای زندگی69825470010.22059/jitp.2015.54700FAعبدالهصلواتیاستادیار دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهرانشهنازشایان فراستادیار دانشگاه الزهرا، گروه فلسفهJournal Article20140302The paper claims that the meaning of life in the philosophy of Mulla Sadra is equivocal (<em>moshakik</em>) and diverse not univocal (<em>motawati</em>). This diversity has its root in Mulla Sadra’s anthropological view, which states that man is not a single univocal species, but is an equivocal one or a genus including disparate species. The central issue in this paper is to study the influence of gradual and oppositional difference of human being on the diversity of meaning of life in Mulla sadra’s philosophy. The results are: supplying three explanations for gradual and oppositional differences of human being in the framework of different nominal manifestation of God and the trilogical immateriality of the human’s soul. The other result is showing that the diversity of meanings of life occurs in the interior of the species of man, and nihilism occurs at the border of it.ادعای این جستار آن است که معنای زندگی در فلسفۀ ملاصدرا مؤلفهای مشکک و متنوع است نه متواطی، و تنوع یادشده برآمده از نگاه انسانشناسانۀ ملاصدرا است؛ نگاهی که بیان میدارد: انسان، نه نوع واحد متواطی، که نوع مشکک یا جنس مشتمل بر انواع متباین است. از اینرو، مسئلۀ محوری در مقالۀ حاضر بررسی تأثیر طرح تفاوت تفاضلی و تباینی انسانها در تنوع و تکثر معنای زندگی است. نگارندگان با روش تحلیل محتوا درصدد خوانش مبانی یادشده در فلسفۀ ملاصدرا برآمدهاند. از دستاوردهای جستار حاضر میتوان به این مطالب اشاره کرد: عرضۀ سه تبیین از تفاوت تفاضلی و تباینی انسانها در قالب ظهور متفاوت اسمایی خدا؛ تجرد سهگانه (تجرد ناقص، تام و اتم) و بیان این مطلب که در فلسفۀ صدرایی، معانی متنوع زندگی در درون انواع انسانی، و بیمعنایی و پوچگرایی در مرز انواع انسانی رخ میدهد.https://jitp.ut.ac.ir/article_54700_ff97ab55c3fb6b460819d27942ab21ad.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942248120150522Mulla Sadra on God’s Pre-Knowledge:
A Critique of Allameh Tabatabayi’s Understanding of Mulla Sadraقضا در فلسفۀ صدرا: نقدی بر تلقی علامه طباطبایی83985470110.22059/jitp.2015.54701FAمهدیعظیمیاستادیار دانشگاه تهران (دانشکدۀ الهیات، گروه فلسفه و کلام اسلامی)؛Journal Article20140927According to Mulla Sadra in his famous work, <em>al-Asfar</em> , God’s pre-knowledge is a set of epistemic forms which are (1) inseparable from His essence, (2) uncreated, (3) beyond the universe, (4) devoid of real possibility, (5) eternal <em>per se</em>, and (6) extant by His extance. Tabatabayi in <em>Nihayat al-Hilmah</em> believes that the term, “inseparable”, in (1) does not mean “out of essence”; otherwise, (1) would contradict (2)-(6). Furthermore, if the epistemic forms were out of God’s essence, then if they were known by presence, the theory of Ideas would be true, and if they were known by acquisition, the theory of “depicted Forms” would be true, while both of them are rejected by Mulla Sadra. Tabatabayi, therefore, says that these epistemic forms are identical with God’s essence, and that pre-knowledge in Mulla Sadra’s view is the same as God’s essential knowledge of the details of creature. In my opinion, but, this claim and its arguments, both, are incorrect, because the mentioned epistemic forms, in Mulla Sadra’s philosophy, are identical with abstract intellects which have all six properties without any contradiction. Again, Mulla Sadra, in contrary to Tabatabayi’s strange claim, believes in the existence of Ideas as thesauruses of divine pre-knowledge.ملاصدرا در عبارتی از <em>اسفار</em> میگوید که قضا صورتهایی علمی است که (1) لازم ذات واجبالوجود، (2) نامجعول، (3) بیرون از عالَم، (4) عاری از امکان واقعی، (5) قدیم بالذات، و (6) باقی به بقای خداوندند. علامه طباطبایی در <em>نهایةالحکمة</em> بر آن است که «لازم» در (1) نمیتواند به معنای «بیرون از ذات» باشد وگرنه (1) با (2) تا (6) در تناقض خواهد افتاد. افزون بر این، اگر آن صورتهای علمیْ بیرون از ذات خدا باشند، آنگاه اگر معلومِ حضوری او باشند نظریۀ مُثُل، و اگر معلومِ حصولی او باشند نظریۀ صور مرتسمه صادق خواهد بود؛ درحالیکه ملاصدرا هر دو را کاذب میداند. پس این صورتهای علمی عین ذات واجبالوجودند و قضا نزد صدرا همان علم ذاتی خدا به تفاصیل خلقت است. به رای ما، اما، هم این مدعا ناروا است و هم آن دلایل نارسا. زیرا در فلسفۀ صدرا صورتهای علمیِ یادشده با عقول مجرّد اینهمانی دارند و عقول مجرّد به هر شش صفت یادشده موصوفاند بیآنکه تناقضی پدید آید. همچنین ملاصدرا، برخلاف ادعای عجیب علامه، وجود مُثُل را به عنوان محل قضای الهی میپذیرد.https://jitp.ut.ac.ir/article_54701_c057278ee1dd18e9524d45a853ed5873.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942248120150522Epistemology of Ethical Propositions based on Allameh Tabatabai's Theory of “Idrakat I’tibari”معرفتشناسی گزارههای اخلاقی بر مبنای نظریۀ ادراکات اعتباری علامه طباطبایی991205470210.22059/jitp.2015.54702FAمحمد مهدیکمالیدانشجوی دکتری گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی،رضااکبریاناستاد گروه فلسفه، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس،Journal Article20140216Allamah Tabatabaei classifies the sciences based on his theory, “<em>idrakat I’tibari</em>” (Conventional Perceptions). According to this theory, the nature of the two perceptions, actual and conventional, are completely different. Based on this theory, Ethics is a conventional science; so, ethical propositions are described by the characteristics of conventional perception. In this essay, we have shown the most important characteristics of conventional perception and have addressed the epistemological issues regarding ethical propositions, such as lack of reality representation of these propositions, the criteria of their truth and falsity, their relation to sentiments and emotions and its consequence, etc. با طرح نظریۀ ادراکات اعتباری از سوی علامه طباطبایی، بسیاری از علوم بشری از جمله علم اخلاق و گزارههای، آن تحت این نوع از ادراکات طبقهبندی شده و بهتبع آن به لحاظ معرفتشناسی ماهیت و احکامی متفاوت با ادراکات حقیقی پیدا خواهند کرد. در این مقاله با کاوش در آثار علامه طباطبایی در خصوص ماهیت ادراکات اعتباری، مهمترین ویژگیهای این ادراکات استقرا شده و پیرو آن لوازم و خصوصیات گزارههای اخلاقی به ویژه از حیث معرفتشناسی بررسی شده است؛ ویژگیهایی همچون عدم واقعنمایی این گزارهها، معیار در صحت و سقم آنها، پیوند این گزارهها با احساسات و پیامد آن، عدم رابطۀ تولیدی با علوم حقیقی، عدم اتصافشان به اموری همچون بداهت و ضرورت، گسترۀ نفوذ و حوزۀ کاربرد آنها و دیگر خصوصیاتی که عدم توجه به آنها باعث مغالطه و خلط احکام این گزارهها با احکام ادراکات حقیقی میشود.https://jitp.ut.ac.ir/article_54702_c35af42e3e2f61c5feb58b41566c59bf.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942248120150522Comparison of Metaphorical Denotation with Implicit and Implied Denotationsمعیارهای تمایز دلالت تضمنی و التزامی از مجازِ در لفظ1211355470310.22059/jitp.2015.54703FAمحمد حسینوفائیاندانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی. دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهرانزینببرخورداریاستادیار دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهرانJournal Article20131123The topic of “trilogical denotations” (<em>al-dalalat al-thalath</em>) appears in Avicenna logic system following the development of the discourse on “terms subject” (<em>al-mabahith al-alfad</em>) in his system. It was Avicenna, who, for the first time, paid more attention to this subject and was responsible for its extended discussion. Among the issues to which he addresses is the one on trilogical denotations (implicit, implied, and metaphorical). Implicit denotation, to which the logicians were more concerned, in that it denotes some meaning different from its original referent, was similar to some kinds of metaphorical denotations, and this similarity leads to some misconceptions in differentiating between the two denotations, metaphorical and implied. In this research we have shown that metaphorical denotation differs from implicit and implied ones in three respects: first, in implicit and implied denotation, the denotation is the result of coining words, but in metaphorical one, it is through some evidence. Second, in differentiating between real and metaphorical meaning we do not need “evident mutual implication in its restricted meaning” (<em>bayyen bi al- ma’na al-akhas</em>). Third, there are not any mutual implications between metaphorical meaning and real meaning, but both implicit and implied meanings imply the real meaning.بحث دلالتهای ثلاث از مباحثی است که به تبع تحول در جایگاه مباحث الفاظ در منطق سینوی پدیدار شد. ابنسینا برای نخستین بار اعتنای بیشتری به مباحث الفاظ نموده و از جمله مباحثی که وی بدان میپردازد، دلالتهای سهگانۀ الفاظ (تطابقی، تضمنی، و التزامی) است. در این میان دلالت التزامی بیش از دو دلالت دیگر مورد توجه منطقدانان بوده است. این دلالت از آن جهت که بر معنایی خارج از معنای موضوع له دلالت میکند، مشابه برخی از دلالتهای مجازی بوده و همین مشابهت باعث خلط در تفکیک این دو حیطه از هم میگردد. در این پژوهش، تفاوت حیطۀ استعمال (دلالت تصوری و تصدیقی)، عدم احتیاج به تلازم بَیّن بالمعنی الاخص بین معنای مجاز و حقیقی و عدم استلزام معنای مجاز نسبت به حقیقی، به عنوان سه وجه تمایز دلالت التزامی و تضمنی از مجاز، به شیوهای تحلیلی ـ توصیفی تبیین گردیده است که بهوسیلۀ آنها، مصادیق دلالتهای سهگانه و مجازِ در لفظ، به صورت کاملاً آشکار قابل تفکیک و شناسایی باشند.https://jitp.ut.ac.ir/article_54703_7aaceab6688e52076bac7605ecaba896.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942248120150522English Abstractsچکیده های انگلیسی1155489210.22059/jitp.2015.54892FAJournal Article20150919https://jitp.ut.ac.ir/article_54892_e9c55adcd66948df42381961b94e9cf1.pdf