موسسه انتشارات دانشگاه تهران فلسفه و کلام اسلامی 2008-9422 46 2 2013 12 22 Kant and Tabatabaei On “Thing in Itself” and “Phenomena” «شیء فی‌نفسه» و «پدیدار» در نظر کانت و علامه طباطبایی 1 19 35744 10.22059/jitp.2013.35744 FA سیاوش اسدی دانشجوی دکتری فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه تربیت مدرس رضا اکبریان استاد گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2012 07 09 This paper intends to find an answer to the problematic description of the “thing in itself”, “phenomena” and the relation between the two in Kant and Allameh Tabatabaei’s philosophy and to consider how Allameh can solve the existing challenges in Kant’s philosophy. This research shows that since Kant accepts some necessary relation between “intelligible essences” and phenomena, he considers the existence of intelligible essences as a certain fact. In spite of accepting the intelligible essences, he believes noumena remain always unknown, because they cannot be known by experience. On the other hand, Allameh argues that the appearances in mind (quiddity) are representations of the reality of the things (existence). Therefore he makes a meaningful relation between ‘the thing in itself’ and the phenomena; similarly, the related challenges in Kant’s philosophy can be answered through Allameh’s philosophy. این مقاله در تلاش است تا به این مسأله پاسخ گوید که شیء فی‌نفسه، پدیدار، و ارتباط میان این دو در فلسفۀ کانت و علامه طباطبایی چگونه تبیین می‌شوند و دیدگاه علامه طباطبایی چگونه می‌تواند چالش‌های موجود در فلسفۀ کانت را پاسخ دهد؟ در این تحقیق مشخص می‌شود که کانت با اقرار به نوعی ارتباط ضروری میان ذات معقول و پدیدار، پذیرش وجود ذوات معقول را امری اجتناب‌ناپذیر می‌داند اما بیان می‌کند که ذات معقول یا نومن به دلیل این‌که هرگز به تجربه در نمی‌آید همواره ناشناخته خواهد ماند. از سوی دیگر علامه بر این مطلب تأکید می‌کند که آن‌چه در ذهن ظهور می‌یابد (ماهیت)، انکشاف و نمودی از واقعیت (وجود) است. به این ترتیب، برخلاف دیدگاه کانت، میان پدیدار و شیء فی‌نفسه پیوند معناداری برقرار می‌شود و چالش‌های موجود در فلسفۀ کانت به صورتی پذیرفتنی پاسخ داده می‌شود.

https://jitp.ut.ac.ir/article_35744_5bcb4ca4193d89edff7c6356651abf65.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران فلسفه و کلام اسلامی 2008-9422 46 2 2013 12 22 Reconstruction of Mulla Sadra's View on Beauty and Art بازسازی دیدگاه ملا صدرا دربارۀ زیبایی و هنرآفرینی 21 40 35745 10.22059/jitp.2013.35745 FA رضا اکبری استاد گروه فلسفه وکلام؛ دانشکدۀ الهیات، معارف اسلامی، و ارشاد؛ دانشگاه امام صادق(ع) Journal Article 2013 04 13 Because of using principles such as principality, unity, gradation of existence and concomitance between existence and unity, along with an exhaustive understanding of Ibn Sina's philosophical principle about our knowledge of unity and multiplicity, Mulla Sadra believed new philosophical-aesthetical principles such as principality, unity and gradation of beauty, though he didn't use these terms explicitly. We can reconstruct implicit Mulla Sadra's theory on art by considering his view on typology of human beings, cognation of cause and effect, and the fact that creating art is a kind of causality. Therefore, we have four kinds of art: theocentric, passionate, indignational and satanic. The real art is the theocentric one and the other three are pseudo. Satanic whispering, as an exterior cause, and estimation faculty, as an interior one, play the main role in keeping human beings occupied with passionate, indignational and satanic pseudo arts. توجه ملا صدرا به حکم فلسفی ابن‌سینا دربارۀ نحوۀ ادراک وحدت و کثرت و به‌کارگیری اصولی همچون اصالت وجود،‌ وحدت وجود، اشتداد وجود، مساوقت صفات کمالی و وجود سبب شده است که ملا صدرا در عرصۀ زیبایی به اصولی همچون اصالت زیبایی،‌ وحدت زیبایی، و اشتداد زیبایی، اگرچه بدون نام بردن صریح از آن‌ها، پای‌بند گردد. سنخ‌شناسی ملا صدرا از انسان‌ها و توجه به رابطۀ سنخیت میان علت و معلول این اجازه را به ما می‌دهد که از چهار سنخ هنرآفرینی سخن بگوییم و دیدگاه نانوشتۀ ملا صدرا را بازسازی کنیم. هنر واقعی صرفاً هنر الهی است و در کنار آن هنرنماهای شهوی،‌ غضبی، و شیطانی قرار دارد. در گرفتار آمدن انسان در هنرنماهای شهوی،‌ غضبی، و شیطانی نقش اصلی بر عهدۀ وساوس شیطانی به‌منزلۀ عامل بیرونی، و قوۀ واهمه به‌منزلۀ عامل درونی است.

https://jitp.ut.ac.ir/article_35745_cadf795b386c5359c632971135e934e7.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران فلسفه و کلام اسلامی 2008-9422 46 2 2013 12 22 Study of Three Conditions of Impossible Regress بررسی شرایط سه‌گانۀ تسلسل محال 41 59 35746 10.22059/jitp.2013.35746 FA وحید خادم‌زاده دانشجوی دکتری دانشگاه تربیت مدرس محمد سعیدی مهر دانشیار دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2012 05 14 Some philosophers have tried to justify the existence of infinity in collections such as chains of numbers, temporal contingent and abstract souls by three conditions: actuality, coming together and succession and protected mentioned collections against arguments of absurdity of the infinite regress. In this paper, we show that appealing to mentioned conditions to exit chains of numbers, temporal contingent and abstract souls from circle of actual infinity is not successful. Inseparability of numbers and multiplicity in the first condition, lack of appropriate meaning of the term "coming together" in the second one and consideration of limitations of human minds in justification of the third condition cause these conditions to encounter serious challenges. حکما با توسل به شرایط سهگانۀ «فعلیت اجزاء»، «اجتماع در وجود» و «ترتب حقیقی»، کوشیدهاند تا وجود نامتناهی در مجموعهایی همانند سلسلۀ اعداد، حوادث زمانی و نفوس مفارق را توجیه کنند و آن‌ها را از گزند برهانهای ابطال تسلسل مصون دارند. در این مقاله نشان داده میشود که توسل به شرایط مذکور برای خروج سلسلۀ اعداد، حوادث زمانی، و نفوس مفارق از دایرۀ نامتناهی بالفعل با موفقیت همراه نبوده است. تلازم عدد با کثرت در شرط اول، فقدان معنای مناسب برای اصطلاح «معیت» در شرط دوم، و لحاظ محدودیتهای ذهن انسانی در توجیه شرط سوم سبب میگردد که کارآیی این شروط با چالشی جدی روبه‌رو گردد.

https://jitp.ut.ac.ir/article_35746_1d784807b9e9e02d895e2cc1ae439368.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران فلسفه و کلام اسلامی 2008-9422 46 2 2013 12 22 Ibn Miskawayh on the Nature of Happiness چیستی سعادت از منظر مسکویه 61 82 35747 10.22059/jitp.2013.35747 FA عین‌اللّه خادمی دانشیار دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی Journal Article 2012 06 16 Our problem in this article is Ibn Miskawayh’s analysis of the nature of happiness, and its methodology is descriptive- analytic. Ibn Miskawayh considers happiness as “good” and “perfection” with respect to their holders; so, he establishes some inseparability between happiness, and good and perfection. Ibn Miskawayh has two definitions for the concept of good. He divides this conception into some kinds, namely honorable, praised, absolute, non-absolute, general and so on. Meanwhile, he believes that happiness has four charachteristics : non-temporal, acquisitive, dedicated to the wise, the incomprehensibility of its eternal kind before death. Ibn Miskawayh divides happiness into different kinds such as happiness in body, happiness out of body and so on. مسألۀ اصلی این پژوهش تحلیل چیستی سعادت از دیدگاه مسکویه، و روش تحقیق آن توصیفی‌ـ‌تحلیلی است. مسکویه سعادت را به عنوان خیر و کمال در قیاس با صاحب‌اش تعریف می‌کند. بر این اساس یک وابستگی و پیوستگی میان خیر و کمال و سعادت برقرار می‌کند. او برای خیر دو تعریف ارائه می‌دهد و آن را به اقسام مختلفی مثل خیرات شریف، ممدوح، مطلق و غیرمطلق، عام و... تقسیم می‌کند. از تأمل در برخی از این اقسام این پیوستگی بهتر ظاهر می‌شود. او همچنین برای سعادت چهار ویژگی معرفی می‌کند: 1. غیرموقت بودن، 2. اکتسابی بودن، 3. مختص عقلا بودن، 4. عدم درک کنه سعادت اخروی در دنیا؛ و سعادت را به اقسام مختلفی چون سعادت در بدن و خارج از بدن، و اقسام پنج‌گانه تقسیم میکند.

https://jitp.ut.ac.ir/article_35747_175674fc5b09177a4dde11e721ee2f4f.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران فلسفه و کلام اسلامی 2008-9422 46 2 2013 12 22 Invalidity of “Subject-Obversion” Rule نقضِ «نقض موضوع» 83 100 35748 10.22059/jitp.2013.35748 FA مهدی عظیمی استادیار گروه فلسفۀ اسلامی دانشگاه تهران Journal Article 2012 08 29 In contemporary texts of Islamic logic, the “subject-obversion” has been introduced as a rule on basis of which one can replace the subject term of a categorical proposition with its complement and change both quality and quantity of the proposition. Thus from an A-proposition such as “all A is B”, one can infer “Some not-A is not B”. Well, let’s take that A is included by B but not vice versa, and B is most extensive universal such as “existent” or “thing”. In this case “all A is B” produces the contradictory of our favorite conclusion, i.e. “all not-A is B”. Therefore, the so-called subject-obversion rule, at least in A-proposition, is not logically valid. در کتاب‌های منطق اسلامیِ دورۀ معاصر، «نقض موضوع» را قاعده‌ای برشمرده‌اند که بر پایۀ آن می‌توان از یک گزارۀ کلّیِ صادق، گزارۀ صادق دیگری را به دست آورد که موضوع‌اش نقیض موضوع گزارۀ نخستین باشد و کمّ و کیف‌اش نیز دگرگون شده باشد. بنابراین، با کاربست این قاعده بر موجَبی کلّی مانند «هر الف ب است» سالبی جزئی همچون «برخی از نه‌ـ‌الف ب نیست» به دست می‌آید. در این جستار، امّا، نمایان خواهد شد که همواره چنین نیست، بل‌که گاه نتیجه نیز مانند مقدّمه، موجبی کلّی مثل «هر نه‌ـ‌الف ب است» از آب درمی‌آید؛ و آن هنگامی است کهموضوع گزارۀ اصلی اخصّ مطلق از محمول، و محمول برابر با عام‌ترین مفهوم کلّی باشد. بدین سان آشکار خواهد شد که قاعدۀ نقض موضوع کلّیت ندارد و تخصیص‌بَردار است.

https://jitp.ut.ac.ir/article_35748_e353211cc588ac9cc43d0108c9dc4956.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران فلسفه و کلام اسلامی 2008-9422 46 2 2013 12 22 Introspection, Testimony and Memory in Mulla Sadra and Descartes’ Philosophical Systems درون‌نگری، گواهی، و حافظه در نظام فلسفی ملاصدرا و دکارت 101 121 35749 10.22059/jitp.2013.35749 FA قاسم کاکائی استاد فلسفه دانشگاه شیراز حسن رهبر دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه ایلام Journal Article 2012 05 23 “Sources of knowledge” is one of the significant topics in contemporary epistemology. Epistemologists accept five sources of knowledge: perception, reason, introspection, testimony, and memory. This paper compares introspection, testimony and memory in Mulla Sadra and Descartes’ philosophical systems. The two philosophers accept introspection, testimony and memory as the sources of knowledge. Both consider the knowledge derived from introspection as certain. They consider testimony as Transferor and memory as maintainer. یکی از مباحث مهم در معرفت‌شناسی معاصر سخن از منابع معرفت است. معرفت‌شناسان پنج منبع معرفت را بر می‌شمرند: ادراک حسی، عقل، درون‌نگری، گواهی، و حافظه. نویسندگان در این مقاله سه منبع معرفت، یعنی درون‌نگری، گواهی، و حافظه را با محوریّت آرای صدرا و دکارت به صورت مقایسه و تحلیل مورد بحث و بررسی قرار داده‌اند. دکارت و صدرا درون‌نگری، گواهی، و حافظه را از جملۀ منابع معرفت می‌دانند و معتقدند انسان از این راه‌ها می‌تواند معرفت کسب کند. آن‌ها معلومات حاصل از درون‌نگری را یقینی تلقی می‌کنند. همچنین هر دو از گواهی به‌منزلۀ انتقال‌دهنده، و از حافظه به‌مثابۀ نگه‌دارندۀ معرفت یاد می‌کنند.

https://jitp.ut.ac.ir/article_35749_3089e443018723242c1b34d4080485d1.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران فلسفه و کلام اسلامی 2008-9422 46 2 2013 12 22 Analysis of Man Family Life in Practical Wisdom with an Emphasis on Avicenna's Views تحلیل حیات خانوادگی (منزلی) انسان در حکمت عملی با تأکید بر آرای ابن‌سینا 123 142 35750 10.22059/jitp.2013.35750 FA طوبی کرمانی دانشیاردانشگاه تهران، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، گروه فلسفه فاطمه سلگی دانشجوی دکترای فلسفۀ اخلاق، دانشگاه قم Journal Article 2012 02 05 A characteristic of modern-time is incorporation of man family life in his individual and social identity, one of the consequences of which is evaluation of family rights with criteria provided in the Civil Code. While Islamic philosophers believe that family has an eminent position, and, to manage it, these philosophers suggest principles which are exclusively applied to family and are different from those governing man individual and social life, applying these principles in a tactful manner is a wise condition required by individual perfection and social equilibrium. It seems that a true understanding of the position of family in its combined-form and recognizing its rights and responsibilities are more important than addressing the members of family independent of this combined-form. This article addresses the role of this important aspect of man life with greater emphasis on Avicenna's ideas. ادغام حیات منزلی انسان در هویت فردی و اجتماعی او از ویژگی‌های دوران جدید است که از نتایج آن سنجش حقوق خانواده با سنجه‌های حقوق مدنی است؛ در حالی‌که حکمای مسلمان جایگاهی ممتاز برای خانواده در نظر گرفته و برای ادارۀ آن، اصول منحصر به خانواده و غیر از اصول حاکم بر زندگی فردی و اجتماعیِ انسان، لحاظ کرده‌اند. به‌کار بستن مدبّرانۀ این اصول شرط حکمت و اقتضای تکامل فردی و تعادل و توازن اجتماعی است. به نظر می‌رسد که درک صحیح جایگاه خانواده خصوصاً در هیأت تألیفی آن و شناسایی و پرداختن به حقوق و تکالیف مربوط به این مهم، بسیار اساسی‌تر از پرداختن به افراد و اعضای خانواده، مستقل از این هیأت تألیفی است. این مقاله به تحلیل جایگاه این بعد مهم حیات انسان با تأکید بیشتری بر آرای ابن‌سینا نظر می‌کند.

https://jitp.ut.ac.ir/article_35750_fde6f65ac529f7e5c4c1d27870916aa5.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران فلسفه و کلام اسلامی 2008-9422 46 2 2013 12 22 A Critical Examination of Swinburne’s Teleological Theodicy Concerning the Problem of Evil نقد نظریۀ عدل الاهی غایت‌شناسانۀ سوئین‌برن درمسألۀ شرّ 143 161 35751 10.22059/jitp.2013.35751 FA عباس یزدانی عضو هیئت علمی گروه فلسفۀ اسلامی دانشگاه تهران Journal Article 2012 05 15 The existence of different kinds of evil in the world has always been taken to criticize the rationality of theism by atheists. The Swinburne’s teleological theodicy is a significant response to the problem of evil among theists’ different answers. In his theodicy, Swinburne contends that his theodicy may answer the problem of moral evil besides answering the problem of natural evil. The purpose of this paper is, first, to explain the Swinburne’s teleological theodicy and analyze it according to his works and, second, assess his teleological theodicy. It will be shown that his theodicy is confronted with the various criticisms. وجود انواع شرور در جهان هستی همواره دستمایۀ ملحدین برای نقد عقلانیت خداباوری بوده است. در میان پاسخهای مختلفی که از سوی خداباوران به مسألۀ شر داده شده است، نظریۀ عدل الاهی غایتشناسانۀ سوئینبرن، فیلسوف دین معاصر انگلیسی، از اهمیت خاصی برخوردار است. وی در این نظریۀ عدل الاهی ادّعا دارد که نظریهاش نه تنها می‌تواند به اِشکال شرّ اخلاقی پاسخ دهد، بلکه اِشکال شرّ طبیعی را نیز می‌تواند از میان بردارد. در این نوشتار، در ابتدا با استناد به آثار مختلف سوئینبرن، نظریۀ وی تحت عنوان «نظریۀ عدل الاهی غایتشناسانه در مورد مسألۀ شرّ و استدلالات مربوطه» تقریر و تحلیل خواهد شد، سپس در بوتۀ نقد قرار خواهد گرفت و نشان داده خواهد شد که نظریۀ عدل الاهی غایت‌شناسانه وی با اشکالات متعددی روبه‌رو است.

https://jitp.ut.ac.ir/article_35751_c915076c3a2c6d512cd23fd03945cdf4.pdf