موسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942242120090923The Picture of the Life After Death in Avicenna’s Philosophyتصویر زندگیِ پساز مرگ در فلسفه، ابنسینا21049FAرضااکبریدانشگاه امام صادق (ع)Journal Article19700101The aim of this article is to examine Avicenna’s theory of the immortality of human soul. Avicenna believes in immortality of the soul and resurrection of the body but he engages in a philosophical investigation about the former not the latter. According to his view, religion has talked of resurrection of the body in detail. The picture he presented of the immortality of the soul, viz spiritual immortality, was very impressive on Muslim philosophers. In illustrating the situation of the soul after death, first he mentions five principles about the pleasures and pains of the faculties of the soul and then makes use of these principles to explain the pain and pleasure of the intellect. Given that vegetative and animal faculties have embodied realizations and are evolved from the soul’s attachment to the body, they can’t survive the bodily death, so any kind of immortality belongs to intellect. He divides human beings according to the intellectual aspect of their souls and their habits and also according to their being adversary or culpable, and explains their position in the afterlife. He also explains the position of whom that couldn’t reach to intellect (bulh) in their earthy life. According to Avicenna, the punishment of intellectual aspect of the soul is everlasting but the punishment of the behavioral bad habits of the soul is temporary.ابنسینا به معاد روحانی و جسمانی اعتقاد دارد، ولی صرفاً به بررسی فلسفی معاد روحانی میپردازد و معاد جسمانی را به دین واگذار میکند. تصویری که او از معاد روحانی به دست میدهد بر فیلسوفانِ پساز او بسیار اثرگذار بوده است. روش کار او چنین است که ابتدا به ذکر پنج اصل درباره¬ی قوای نفس و رابطه¬ی آنها با لذّت و الم هر یک میپردازد و آنگاه این پنج اصل را در مورد نفس ناطقه پیاده میکند. علّتْ آن است که بر اساس نفسشناسی او ذات نفس عقل است و حواسّ ظاهر و باطن به علّت تعلّق نفس به بدن تحقّق دارند و به همین علّت بعد از مرگ که بدن وجود ندارد حواسّ ظاهر و باطن نیز معدوماند و هر گونه معاد روحانی مربوط به قوّه¬ی ناطقه خواهد بود. او افراد بشر را با توجّه به جنبه¬ی نظری و ملکات عملی و همچنین مقصّر یا معاند بودن تقسیم میکند و وضعیّت هر یک را در زندگی بعدی مورد بررسی قرار میدهد. بخشی از مباحث او نیز به وضعیّت عدّهای که وی از آنها با تعابیری چون «نفوس بُله» و «نفوس ساده» یاد کرده اختصاص دارد. از نظر او عذابِ ناشی از جنبه¬ی نظریِ نفس دائمی است، ولی عذابِ ناشی از ملکات رذیله دائمی نیست و به پایان میرسد.https://jitp.ut.ac.ir/article_21049_272c6cc42501b0e1784c9cab49ec9792.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942242120090923Mulla Sadra on His Methodological Model in Conceptual Analysis of Faithالگوی روشی ملّاصدرا در تحلیل مفهومی ایمان21050FAجنانایزدی1دانشجوی دکتری دانشگاه تهراناحد فرامرزقراملکیدانشگاه تهرانزهراءمصطفویدانشگاه تهراناحمدبهشتیدانشگاه تهرانJournal Article19700101In his analysis of faith, Mulla Sadra reports the ideas of his predecessors and categorizes and separates the conceptual elements within their definitions. This central concept is knowledge or certain conviction is the central concept of faith in his view. He investigates the position of other concepts like verbal acknowledgement, states and actions in his analysis of faith and integrates them to the concept of knowledge. After this integration he applies philosophical mystic and Quranic concepts like God's unity, wisdom, light and intellect to draw his meta-perspective of faith. Passing these stages can lead to the conclusion that Mulla Sadra has used interdisciplinary approach and integrative model.ملّاصدرا در تحلیل ایمان به گزارش و تفکیک مفهومی تعریفهای گذشتگان میپردازد. از نظر او علم یا تصدیق یقینی مفهومی محوری در ایمان است. او جایگاه مفاهیم دیگری چون اقرار زبانی، احوال، و اعمال را در مفهوم ایمان بررسی میکند و آنها را به مفهوم علم پیوند میزند. پس از این تلفیق، وی از مفاهیم فلسفی، عرفانی، و قرآنی همچون توحید، حکمت، نور، و عقل یاری میجوید تا فرادیدگاه خود در مسئله ایمان را به تصویر کشد. طیّ این مراحل نشاندهنده استفاده ملّاصدرا از روش میانرشتهای با الگوی تلفیقی است.https://jitp.ut.ac.ir/article_21050_30e2872ce2490e8c1b216b5cb44e0d82.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942242120090923Mathematical Proofs of the Absurdity of the Infinite Regress: Examination on the Basis of Set Theoryبررسی برهانهای ریاضیّاتی ابطال تسلسل بر اساس نظریّه مجموعه ها21051FAوحیدخادم زادهدانشگاه تربیت مدرسمحمدسعیدی مهردانشگاه تربیت مدرسJournal Article19700101Some arguments against infinite regress in Islamic philosophy such as applied proof or argument of ones and thousands are based on the mathematical foundations and preliminaries. Extraction and analysis of these preliminaries exposes mathematical nature of these arguments and shows that besides philosophical approach to these arguments should also look at them from perspective of mathematics. Adopting this perspective becomes clear that the position of these arguments is similar to some paradoxes that have been raised about concept of “large infinity” in mathematics. Using the Cantor’s set theory, mentioned paradoxes were resolved and way of accepting mathematical infinity was paved. Considering mathematical nature of the arguments against infinite regress, using the set theory shows that mathematical foundations and preliminaries of mentioned arguments can be vulnerable and consequently, they are unable to prove the impossibility of infinite regressبرخی از براهین ابطال تسلسل در فلسفه¬ی اسلامی، مانند برهان تطبیق یا برهان آحاد و الوف، مبتنی بر مبانی و مقدّمات ریاضیّاتیاند. تحلیل و استخراج این مقدّمات پرده از ماهیّت ریاضیّاتی این برهانها برمیدارد و نشان میدهد که در کنار رویکرد فلسفی به این براهین میباید از منظر ریاضیّات نیز به آنها نگریست. با اتّخاذ این منظر، روشن میشود که شأن این براهین همسنگ برخی پارادوکسهایی است که در ریاضیّات فراروی مفهوم بینهایت بزرگ مطرح شدهاند. با استفاده از نظریّه¬ی مجموعههای کانتور، پارادوکسهای مزبور حلّ شده و راه برای پذیرش نامتناهی ریاضیّاتی هموار گشته است. با توجّه به ماهیّت ریاضیّاتی براهین ابطال تسلسل، بهرهگیری از نظریّه¬ی مجموعهها نشان میدهد که مبانی و مقدّمات ریاضیّاتی براهین مزبور قابلخدشه و، در نتیجه، از اثبات امتناع تسلسل ناتواناند.https://jitp.ut.ac.ir/article_21051_90a016b4b13ae1b52961de8cae6566e5.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942242120090923Critical examination of Sadra's Primacy of existence proofsبررسی برهانهای صدرالمتألهین در باب اصالت وجود21052FAسید محمدروضاتیدانشگاه تهراناحمدبهشتیدانشگاه تهرانJournal Article19700101This article considers all the Mulla Sadra’s proofs of primacy of existence (asalat al-wujud) found in all his works‚ and concludes that Sadra has two approaches in his arguments: (1) to prove the primacy of existence through negation of original attributes from quiddity (mahiyyah), (2) to refute the primacy of quiddity through indirect proof. At the end‚ we conclude that the first approach and the arguments based upon it are stronger than the other.با مطالعه در تمام آثار ملّاصدرا چهارده برهان برای اثبات اصالت وجود به دست میآید که این نوشتار آنها را مورد بررسی قرار داده و بدین نتیجه رسیده است که صدرالمتألّهین برای اثبات اصالت وجود بهمثابهی محور هستیشناسی حکمت متعالیه دو رهیافت کلّی را بهکار گرفته است:
1. اثبات اصالت وجود از راه سلب ویژگیهای امر اصیل از ماهیت؛
2. ابطال اصالت ماهیت از طریق لوازم محال.
و در پایان، معلوم میشود که رهیافت نخست و برهانهایی که بر آن مبتنی است وافی به مقصود و قویتر از رهیافت دیگر و استدلالهای ناشی از آن است.https://jitp.ut.ac.ir/article_21052_e76f703af0c01f15314657dc3001452a.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942242120090923Critical Study of John Hick’s Religious Pluralismبررسی انتقادی مدل پلورالیسم دینی جان هیک21053FAامیر عباسعلیزمانیداننشگاه تهرانمرجاننوریدانشگاه تهرانJournal Article19700101John Hick’s pluralism hypothesis is an endeavor from and within Christian tradition to explain the relation of Christianity with other world religions. His basically claim is that all religions epistemologically have the same value and do well in leading their followers to the ultimate salvation. For justifying his claim, Hick has to defend his hypothesis at two levels: first he has to defend the realism of religious statements (against non-realists), and second he has to defend the pluralistic interpretation of religious diversity (against exclusivists and inclusivists). However, it seems that pluralism model has intrinsic oppositions which are addressed in this article in three types of criticism. These criticisms will finally ascertain that Hick's pluralistic model is: (1) not pluralistic, (2) not acceptable in Christian tradition, and (3) not successful in achieving its predetermined goal.فرضیّهی پلورالیسم دینی جان هیک تلاشی است که وی از درون سنّت مسیحی برای تبیین رابطهی مسیحیّت با دیگر ادیان جهان صورت داده است. ادّعای اصلی هیک آن است که همهی ادیان از ارزش معرفتی یکسانی برخوردارند و همی آنها در راهنمایی پیروانشان به سمت رستگاری نهایی موفّق عمل میکنند. هیک برای تبیین و توجیه ادّعای خود ابتدا باید در مقابل ناواقعگِرَوان از واقعگروی گزارههای دینی حمایت، و سپس در مقابل شمولگروان و انحصارگروان از تفسیر پلورالیستیِ مسئلهی تنوّع ادیان دفاع کند. امّا بهنظر میرسد که مدل پلورالیسم دینی هیک دچار تعارضات درونی بسیاری است که بیان آنها هدف اصلی این مقاله است. به این منظور، به بیان سه دسته از انتقادات وارد بر این مدل اشاره خواهد شد: نخست انتقاداتی که به ناکثرتگروانه بودن این مدل اشاره دارند، دوم انتقاداتی که به عدم امکان پذیرش این مدل در سنّت مسیحی میپردازند، و سوم انتقاداتی که از ناکارآمدی این مدل در دستیابی به اهداف از پیش مشخّصشده پرده برمیدارند.https://jitp.ut.ac.ir/article_21053_b4e817145de2bd8fee92f2c3114d43fc.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942242120090923Necessary Conditionals: Real and Verbalلزومی حقیقی و لزومی لفظی21054FAاسداللهفلاحیدانشگاه تهرانJournal Article19700101Avicenna has divided the conditionals to the real cogent (i.e. with possible antecedent) and the verbal cogent (i.e. with the impossible antecedent). Denying the truth of the latter, he caused controversies among Moslem logicians. At the paper, we report the controversies, analyze the real and verbal cogent conditionals, formalize them in Modern Modal and Relevant Logics, and finally, defend ideas of Moslem logicians. In this regards, three controversial subject matters are explained and Islamic logicians’ positions on them is defended by real cogent conditional. The three are as follows: conversion of conditional, equivalences of conditionals, and Al-Razi’s claim on the necessity of consistency between antecedent and consequent of true cogent conditional.ابنسینا شرطی لزومی با مقدّم ممکن و شرطی لزومی با مقدّم ممتنع را لزومی بهحسب نفسالامر و لزومی به حسب الزام نامیده، و قسم دوم را در واقع و نفسالامر کاذب دانسته است. این حکمْ شگفت بلکه خلاف شهود است و، از اینرو، نزاعهای بسیاری در ردّ و قبول آن درگرفته است. در این مقاله، با گزارش انتقادی نزاعهای یادشده، لزومی حقیقی و لفظی را به زبان منطق جدید و به کمک منطق موجّهات و منطق ربط تحلیل کردهایم و نشان دادهایم که به کمک لزومی حقیقی میتوان به فهم بهتری از آرای منطقدانان مسلمان رسید و به دفاع از آموزههای منطق سنّتی پرداخت. در این ارتباط، سه موضوع مورد مناقشه در منطق سنّتی (یعنی عکس مستوی گزاره شرطی، تلازم شرطیّات، و مدّعای قطبالدین رازی مبنی بر لزوم سازگاری میان مقدّم و تالی لزومی صادق) را به کمک لزومی حقیقی شرح داده و از آنها دفاع کردهایم.https://jitp.ut.ac.ir/article_21054_6686463acfab847972e3e2af12f9234b.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942242120090923Silence and Its Applications in the Rumi’s Worksکارکردهای الهیاتی سکوت در آثار مولانا21055FAقاسمکاکاییدانشگاه تهرانJournal Article19700101Silence is one of the most important elements in mystical theology, generally, and in negative theology, particularly. Silence is the last stage to which the mystic or the mystical theologian reaches in talking of God. In this stage, all the linguistic methods of the mystic disappear. In this paper, firstly, we will discuss the central role of the silence in the Rumi’s works. Then we will argue the moral-psychological and linguistic-cognitive reasons which Rumi had for calling to silence. Some of these reasons are saving role of the silence, the oppositional relation between rationality and talking, avoiding mental disturbance, keeping the secrets, observing the capacity of the audience, and the limitations of the language. Finally, we will discuss, from Rumi’s viewpoint, why the mystics talks too much of God despite their calling to silence. In this relation, some reasons, such as a psychological obligation, being made to talk by God, talking by the love of God, and talking as an instructional device, will be mentioned.سکوت یکی از مهمترین بنمایههای الاهیّات عرفانی، بهنحو اعم، و الاهیّات سلبی،بهنحو اخص، است. سکوت آخرین مرحله کوشش عارف و الهیدان عرفانی در تلاش برای سخنگفتن از خداست. در این مرحله، تمام ترفندها و روشهای زبانی عارف رنگ میبازند. در نوشته پیشرو به کارکردهای الاهیّاتی سکوت در آثار مولانا میپردازیم. در ابتدا به نقش محوری سکوت در آثار وی اشاره میکنیم. سپس به دلایل اخلاقیـ روانی و نیز دلایل زبانی ـ معرفتی دعوت به سکوت در آثار این عارف میپردازیم. رابطه معکوس عقل و سخنگفتن، نجاتبخشیِ خاموشی، پرهیز از پریشانی ضمیر و نیل به جمعیت خاطر به مدد خاموشی، مراعات حال مخاطب، رازپوشی، پرهیز از خاصیّت تخدیری سخنوری، و پرهیز از کبر از مهمترین دلایل اخلاقیـروانی دعوت به سکوت است و ظرفیّت محدود زبان در بیان حقایق، بیانناپذیری خدا و تلاش برای حفظ وحدت و رهایی از عالم مادّی، به طور اعم، و زبان بشری، به طور اخص، از دلایل زبانی ـ معرفتی فراخواندن به خاموشی به شمار میآید. در بخش آخر این مقاله نیز چرایی سخنگفتن به رغم فراخواندن به سکوت را بررسی میکنیم. از مهمترین دلایل و علل سخنگفتن عارف و الهیدان، به رغم دعوت به سکوت، به مواردی همچون به سخن در آمدن عارف از جانب خدا، سخنگفتن به واسطه اضطراری درونی، سخنگفتن از سر عشقورزی به خدا و خلق، جنبه تعلیمی سخن و ارائه قرینهای بر بیانناپذیری اشاره میتوان کرد.https://jitp.ut.ac.ir/article_21055_af6d9b5b3b0fa2ddc50a55f133f60306.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942242120090923Martyr Sayyed Mostafa Khomeini’s Philosophical Innovations In Theologyنوآوری های فلسفی شهید سیّد مصطفی خمینی در الاهیّات بالمعنیالاخص21056FAزهراءمصطفویدانشگاه تهرانJournal Article19700101Martyr Sayyed Mostafa Khomeini is one of the contemporary philosophers who has grown in transcendent philosophy and has new doctrines in Islamic Philosophy. His only remained book, Commentaries on the Transcendent philosophy, contains his theories. But you can also find his special philosophical theories in his 29 volume books about Fiqh, Assets of Fiqh, and Interpretation. His big philosophical book, Philosophical Rules, has missed so in several times his theories have remained without any reason. The writer has written another paper in 32 innovations in Metaphysics and in this article paid attention on 17 innovations in Theology and compared with past philosophers. The doctrines are about various aspects such as: God and his attributes, worlds of existence, and resurrection. The research helps us in compilation the history of Islamic Philosophy.شهید سیّد مصطفی خمینی از فیلسوفان معاصر است که در مکتب حکمت متعالیه پرورش یافته و، بر اساس آن، آرای نوینی را عرضه کرده است. کتاب فلسفی باقیمانده از او با نام تعلیقات علی الحکمة المتعالیة حاوی نظرات خاصّ وی است. امّا در میان 29 جلد کتاب فقه، اصول، و تفسیر او نیز بهطور پراکنده میتوان از نظرات اختصاصیاش در زمینه¬ی فلسفه¬ی اسلامی اطّلاع یافت. دیگر کتاب فلسفی او، القواعد الحکمیة، در حمله¬ی ساواک از میان رفته و، به همین دلیل، گاهی مدّعاهای فلسفی وی بدون استدلال برجای ماندهاند. نگارنده در مقالهای دیگر به 32 نظریه¬ی جدید او در زمینه¬ی الاهیّات بالمعنیالاعم اشاره کرده و در این نوشته به 17 نظر فلسفی شهید در مباحث الاهیّات بالمعنیالاخص میپردازد و آنها را با آرای گذشتگان مقایسه میکند ـ مباحثی همچون توحید و صفات حق، عوالم هستی که فعل خداوند است، و مباحث مربوط به معاد. اطّلاع از این آرا، علاوه بر رشد دادن به فلسفه¬ی اسلامی، در تدوین تاریخ جامع فلسف¬ی اسلامی یاریرسان است.https://jitp.ut.ac.ir/article_21056_e1131d9d147835113c5ebfd2501f7f65.pdf