موسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942256220240310A Critical Analysis of the Article: ‘A Study of the Silence Approach Against the Theory of Union of the Intelligent and Intelligible’نقد مقالۀ «عیارسنجی رویکرد سکوتگرا در برابر انگارۀ اتحاد عاقل و معقول»2292449634110.22059/jitp.2023.355910.523402FAعلیارشد ریاحیاستاد گروه فلسفه و کلام اسلامی/دانشکده الهیات و معارف اهل بیت(علیهم السلام)/ دانشگاه اصفهان/ اصفهان/ ایرانJournal Article20230307In a previous scholarly contribution (A1), a critical examination was conducted wherein the foremost arguments substantiating and challenging the theory of the "amalgamation of the intelligent and the intelligible" were scrutinized. Through a meticulous critique, I advanced the proposition that a stance of reticence should be adopted concerning this theory. The approach characterized by reticence has encountered critique in another scholarly investigation (A2), wherein the author endeavored to salvage the "mutual correlation" argument from the perceived challenges presented in my article. In the present article, upon scrutinizing A2, I have demonstrated: 1-A2 effectively abandons the "mutual correlation" argument and advances alternative contentions not articulated by Sadra himself; 2-these contentions prove inadequate in substantiating the postulated unity of matter and form integral to the theory of the "amalgamation of the intelligent and the intelligible"; 3-none of the objections posited by A2 find incorporation within A1. It has been clarified that being non-material is not a condition of being intellectualized, and this matter does not contradict being non-material of perceptual forms. It is also known that the condition of being actually intellectualized is being non-material substance.در مقالهای مهمترین ادلۀ اثبات و ابطال انگارۀ اتحاد عاقل و معقول را بررسی کردم، نشان دادم هیچیک از آنها تامّ نیست و در انتها چنین نتیجه گرفتم که در مورد این نظریه باید سکوت کرد. این رویکرد سکوتگرا موردنقد پژوهشِ دیگری قرارگرفتهاست که تگارندۀ آن تلاش کردهاست برهان تضایف را از اشکالهای مقالهام نجات دهد. در این مقاله با عیارسنجی تلاشهای پژوهش مذکور، نشان دادم که:1-این تلاشها درواقع دست کشیدن از برهان تضایف و اقامۀ برهآنهای دیگری است که خود صدرا به آنها اشاره هم نکردهاست؛ 2-این برهانها در اثبات اتحاد ماده و صورتی که مورد ادعای نظریۀ اتحاد عاقل و معقول است، ناتوان است؛ 3-هیچ یک از اشکالهای پژوهش مذکور به مقالۀ اول، وارد نیست. برای پاسخ به اشکالها، در این پژوهش نشان میدهم تجرد شرط معلومبودن نیست و این مطلب با تجرد صور ادراکی منافاتی ندارد، زیرا بحث در بابِ علم حضوری است، نه علم حصولی. همچنین روشن میکنم شرط بالفعل و بالذات معقول بودن، «جوهر مجرد بودن» است؛ زیرا اوّلاً خودِ صدرا علم حضوریِ «عرض» به خودش را ردّ کردهاست؛ ثانیاً پذیرشِ چنین دیدگاهی، مسئله را از حوزۀ بحثِ آن خارج میکند، زیرا حوزۀ بحث در مسئلۀ «اتحاد عاقل و معقول»، علم حصولی به غیر است، نه علم حضوری عرض به خود.https://jitp.ut.ac.ir/article_96341_5fb03ede973306317b535d4737b9491b.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942256220240310Ibn Sina’s Semantics of Will Verbal Commonality or Semantic Commonalityمعناشناسی اراده از منظر ابنسینا مشترک لفظی یا مشترک معنوی2492689634210.22059/jitp.2023.363799.523426FAسعیدحسن زادهدانشجوی دکترا، گروه حکمت، فلسفه و منطق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.0000-0003-0935-6161محمدسعیدیمهراستاد گروه فلسفه، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایرانرضااکبریاستاد، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران. ایران.Journal Article20230814In the works of Ibn Sina, expressions related to the discussion of will are phrased in a way that allows for two interpretations. Some researchers believe that Ibn Sina considers the attribute of will to be verbally common between the Necessary Being (God) and humanity. In contrast, others argue that he views this attribute as semantically common. Examination of Ibn Sina's works indicates that his expressions, in cases such as the following, have laid the groundwork for the interpretation of verbal commonality: (1) the absence of conceptual conflict in divine attributes, especially knowledge and will; (2) the distinction of will in the Necessary Being and humanity. On the other hand, his expressions regarding the division of will and the comparison of will in humans and the Necessary Being provide the basis for interpreting semantic commonality. It seems plausible to consider Ibn Sina's theory as semantic commonality and, relying on his expressions about will and divine attributes, present an interpretation of evidence supporting verbal commonality. Examining Ibn Sina's works allows us to define will as "a quality in the agent of the world that causes the issuance of an action from him." In this case, the will between God and humans will be semantically common. Within such a definition, the distinction between the will of God and the will of humans will be merely an extensional difference.در آثار ابنسینا، عبارتهای ناظر به بحث اراده بهگونهای است که امکان دو تفسیر را از آن فراهم میکند. عدهای از محققان معتقدند که ابنسینا صفت اراده را بین واجب تعالی و انسان مشترک لفظی میداند. در مقابل، عدهای معتقدند که او این صفت را مشترک معنوی میداند. توجه به آثار ابنسینا نشان میدهد که عبارتهای ابنسینا در مواردی همچون موارد زیر، زمینۀ خوانش اشتراک لفظی را ایجاد کردهاست: (1) عدم مغایرت مفهومی صفات الهی به خصوص صفت علم و اراده؛ (2) تمایز اراده در واجب تعالی و انسان. از سوی دیگر عبارتهای او دربارۀ تقسیم اراده و مقایسۀ اراده در انسان و واجب تعالی، زمینۀ برداشت اشتراک معنوی را فراهم نمودهاست. به نظر میرسد میتوان نظریه ابنسینا را اشتراک معنوی دانست و با استناد به عبارتهای او دربارۀ اراده و صفات الهی تفسیری از شواهد ناظر به اشتراک لفظی ارائه کرد. توجه به آثار ابنسینا اجازه میدهد که اراده را به «حیثیتی در فاعل عالم که سبب وجوب صدور فعل از او میگردد» تعریف کنیم. در این صورت، ارادۀ میان خدا و انسان مشترک معنوی خواهد بود. در چهارچوب چنین تعریفی، تمایز ارادۀ خداوند و ارادۀ انسان، صرفاً تمایزی مصداقی خواهد بود.https://jitp.ut.ac.ir/article_96342_7da17ef3427238b167eb6a24b8f936a6.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942256220240310An Examination of the Principle of Rational Goodness and Badness from the Perspective of the Shīʿa Imāms’s Narrativesبررسی قاعدۀ حسن و قبح عقلی از منظر روایات معصومین(علیهمالسلام)2732919634310.22059/jitp.2023.359823.523412FAمحمدفرضی پوریاناستادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.Journal Article20230531One of the most important principles in theology, laying the foundation for many rules and issues in this field, is the principle of "rational goodness and badness." Acceptance of this principle significantly influences our perspective on the world, theology, and other crucial theological matters. Muslim theologians have two perspectives on this principle. The Adlīyah (including Mu'tazilites and Imamis) accept it, believing that the goodness and badness of actions are intrinsic, and human reason and nature comprehend them without considering anything else. On the other hand, the Ash'aris deny its rational nature, asserting that the divine law specifies the goodness and badness. In this paper, we aim to analyze and explore this principle from the perspective of the narratives of the Imāms (peace be upon them) using an analytical-descriptive and library-based approach. We seek to clarify whether the principle itself or its substance is mentioned in the narratives. According to the findings of this research, the Imāms have addressed this issue, and the narratives sometimes explicitly and sometimes implicitly indicate the rational goodness and badness. This article will elaborate on the explanation of these narratives.یکی مهمترین قواعد علم کلام که زیربنای بسیاری از قواعد و مسائل این علم میباشد، قاعدۀ «حسن و قبح عقلی» است. پذیرش این قاعده تاثیر بسزایی در نگرش ما به جهان هستی، خداشناسی و دیگر مسائل مهم کلامی دارد. متکلمان مسلمان درباره آن دو دیدگاه دارند. عدلیه(اعم از معتزله و امامیه) آن را پذیرفته و معتقدند حسن و قبح افعال، ذاتی است و عقل و فطرت آدمی بدون در نظر گرفتن هر چیز دیگری آنها را درک میکند؛ اما اشاعره عقلی بودن آن را منکر شده و بر این باورند که بیان شارع حسن و قبح را سامان میدهد. در این نوشتار تلاش میکنیم با روشی تحلیلی-توصیفی و کتابخانهای، این قاعده را از منظر روایات معصومین(علیهمالسلام) بررسی کنیم و روشن سازیم که آیا خود قاعده یا مضمون آن در روایات بیان شدهاست یا خیر؟ بر اساسِ یافتههای این پژوهش، معصومین به این مسئله پرداختهاند و روایات گاهی با صراحت و گاهی به صورت ضمنی، بر حُسن و قُبح عقلی دلالت دارند. در این مقاله به تبیین آن روایات خواهیم پرداخت.https://jitp.ut.ac.ir/article_96343_943d9165093686e6bffe97eede42bb03.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942256220240220An Analysis of Universals in the Fourth Chapter of Ibn Sīnā’s Pointers and Remarks (Al-Ishārāt wa al-Tanbīhāt)بررسی نظریۀ کلیها در نمط چهارم اشارات و تنبیهات2973289634410.22059/jitp.2023.363723.523425FAمهراننجفیدانشجوی دکترا، حکمت متعالیه، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پژوهشکده حکمت معاصر، تهران.ایران.مهدیاسدیاستادیار، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پژوهشکده حکمت معاصر، تهران، ایران.Journal Article20230910In the fourth chapter of Pointers and Remarks (Al-Ishārāt wa al-Tanbīhāt), Avicenna draws conclusions from the univocality of extension within a certain category, positing the existence of an immaterial entity alongside materialistic extensions. Avicenna’s treatment of the relationship between universals and their extensions often resembles the familial bond between fathers and sons (plurality within plurality). However, in the fourth chapter of Pointers and Remarks, he introduces a novel model akin to the relationship between a single father and his sons (unity within plurality). By examining interpretations and comments on Pointers and Remarks, we delve into this conceptual tension. While Avicenna’s argument establishes the existence of universals in the external world, it falls short of proving their immaterial nature. His perspective aligns with realism, yet it also echoes Hamedani Man (al-Rajul al-Hamidānī)’s stance on universals—a viewpoint that necessitates reform and reconstruction. Employing a historical approach, we critically assess these ideas to arrive at a more coherent perspective.ابنسینا در نمط چهارم اشارات میکوشد تا از طریق معنای مشترکِ مصادیقِ یک نوع، موجودی مجرد را درون مصادیق مادی به اثبات برساند. رابطۀ کلی و مصادیقش در آثار ابنسینا اغلب به صورت رابطۀ پدران و پسران مطرح شدهاست؛ امّا عبارات نمط چهارم اشارات به گونهای است که گویا رابطۀ کلی و مصادیقش همچون رابطۀ پدر واحد و پسران کثیر است. مقالۀ پیش رو در پی حل این تعارض است. در پایان خواهیمدید که استدلال ابنسینا ناظر به بحث هستیشناسی است و میتواند وجود کلی را در خارج اثبات کند ولی تجرد آن را اثباتنمیکند؛ زیرا ممکن است حضور کلی در خارج بهصورت منتشر در زمان و مکان باشد. چنین موضعی موجب تقویت نظریۀ واقعگروی است ولی بر نظریۀ رجل همدانی در باب کلیها، یعنی پدر واحد و فرزندان کثیر نیز صحه میگذارد؛ نظریهای که نیازمند اصلاح و بازسازی است. در این مقاله کوشیدهایم تا بهروش تاریخی از تمامی شروح و تعلیقات اشارات و تنبیهات بهرهببریم و بهروش عقلی آنها را ارزیابی کنیم تا در نهایت به دیدگاهی کماشکالتر نائلآییم.https://jitp.ut.ac.ir/article_96344_c8ef8957597e701e8951f16e3ab5d76c.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942256220240310A Critical Review of Christopher Franklin’s Solution in Ensurance and Rollback Formulation of the “Problem of Luck”بررسی انتقادی راهکار کریستوفر فرانکلین در حلّ صورتبندیهای مبتنی بر اطمینان و عقبگرد از «معضل بخت»3333499634510.22059/jitp.2023.365625.523433FAکرامتورزدارمدرس، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانمحمد امینخدامرادیدانشجوی کارشناسی ارشد رشته فلسفه دین / دانشگاه تهرانJournal Article20231004The main issue of this research is to examine Christopher Franklin's solution to Ensurance and Rollback formulation of Luck, and its purpose is to criticize this solution and show the ineffectiveness of his answer in a descriptive-analytical way. According to the problem of luck, the negation of determinism in the creation of an action leads to luck, and its requirement is the negation of free will. Franklin, who is one of the supporters of event-based causation, offers four formulations of this problem. Negation of determinism in Ensurance formulation leads to unguaranteed action and in the Rollback formulation, leads to the failure to predict the occurrence of an action at the moment of its occurrence. Franklin's answer is based on recognizing the proper location of indeterminism in the process leading to free action. According to him, by placing indeterminism at the moment of the basic action, the two formulations of luck can be solved. According to this interpretation, the agent's reasons, including his desires, goals and emotions, are the cause of free action. In this research, it is revealed that the indeterministic causality of the agent's reasons for free action, which is considered the central core of Franklin's view, is exactly where it leads to the randomness of free action, and as a result, the problem of luck remains valid.مسئلۀ اساسی این پژوهش، بررسی راهحلِّ کریستوفر فرانکلین در برابر صورتبندیهای مبتنی بر اطمینان و عقبگرد از معضل بخت و هدف از آن، نقد راهحلِّ مذکور و نشان دادنِ ناکارآمدیِ پاسخ فرانکلین به روش توصیفی_تحلیلی است. بر اساسِ معضلِ بخت، نفیِ تعیّنگروی در پیدایشِ یک کنشْ به بخت میانجامد و لازمۀ آن، نفیِ ارادۀ آزاد است. فرانکلین که از حامیان اختیارگرویِ علّیتِ مبتنی بر رویداد است، از این معضلْ چهار صورتبندی ارائه میدهد. نفیِ تعیّنگروی در صورتبندیِ مبتنی بر اطمینان، منجر به عدمِ اطمینان از پیدایشِ یک کنش و بر اساسِ صورتبندیِ مبتنی بر عقبگرد، منجر به عدمِ پیشبینیِ وقوعِ یک کنشْ در صورت عقبگرد به لحظۀ وقوعِ آن میشود. پاسخِ فرانکلین مبتنی بر تشخیصِ محلِّ قرارگیریِ مناسبِ ناتعیّنگرویْ در فرایندِ منجر به کنش آزاد است. وی پس از نقدِ «تقریرِ کنشِ غیرپایه محورِ» رابرت کِین، به تقریرِ دیدگاهِ خویش به نامِ «تقریرِ کنشِ پایه محور» میپردازد. از نظرِ وی با قراردادن ناتعیّنگروی در لحظۀ وقوعِ کنش پایه، دو صورتبندیِ مذکور از معضل بخت قابلِ حل است. طبق این تقریر، دلایل کنشگر، از جمله باورها، امیال و عواطفِ او بهنحو ناتعیّنگروانه سببِ کنش آزادِ کنشگر میشوند و ناتعیّنگروی در مرتبۀ علّیتِ دلایلْ نسبت به کنش پایه بروز میکند. در این پژوهش آشکار میشود راه حلِّ فرانکلین در حلِّ معضل بخت راهگشا نیست. علّیتِ ناتعیّنگروانۀ دلایل کنشگر نسبت به کنش آزاد، که هستۀ مرکزی دیدگاه فرانکلین محسوب میشود، دقیقاً همان نقطهای است که منجر به تصادفی بودن کنش آزاد میگردد و در نتیجه، معضل بخت همچنان به قوّتِ خود باقی میماند.https://jitp.ut.ac.ir/article_96345_f378df56a83dad45eefb8532be6402f3.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942256220240310William Rowe’s View on The Ontological Argument and the Fallacy of Begging the Questionمغالطۀ «پنداشت پرسش» در برهان وجودی از منظر ویلیام رو3553739634610.22059/jitp.2023.366229.523437FAفرحرامیناستاد، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران.Journal Article20231004This paper has two objectives: first, to provide an explanation and analysis of Anselm and Plantinga's ontological argument based on the interpretation of William Rowe, a contemporary atheist, and second, to determine the place of the fallacy of " begging the question" in this argument. After presenting the criticisms of Anselm's interpretation of the argument, Rowe considers Plantinga's modal version to be the most convincing version of the argument and believes that previous interpretations, based on the principle that "existence in reality" is a superior property, are caught in a logical fallacy. Plantinga's interpretation is also based on the premise that God is "a possible being with maximum perfection," and this proposition is true only if God exists in the real world. In this research, using an analytical-critical method, I show that Anselm's interpretation and Plantinga's reconstruction of it are fallacious, and although Plantinga's modal interpretation has logical necessity, it does not prove the necessity of God's existence in the external world. This is because perfection in this argument is defined in a way that falls into the fallacy of "begging the question”.مقالۀ حاضر دو هدف را پی میگیرد: نخست ارائۀ تبیین و تحلیلی از برهان وجودی آنسلم و پلانتینگا بر اساس تقریر «ویلیام رو»-خداناباور معاصر-و دوم تعیین جایگاه مغالطۀ «پنداشت پرسش» در این استدلال. «رو» پس از طرح نقدهایی که بر تقریر آنسلمی این استدلال وارد شدهاست، قرائت موجهاتی پلانتینگا را قانعکنندهترین روایت برهان میداند و معتقد است که تقریرهای پیشین با تکیه بر این اصل که «وجود در واقعیت» ویژگی برتریبخش است، گرفتار مغالطۀ منطقی هستند. تقریر پلانتینگا نیز بر این مقدمه که خدا «موجودی ممکن با حداکثر کمال است»، استوار است و این گزاره تنها در صورتی صادق است که خدا در جهان واقعی، وجود داشته باشد. در این پژوهش، با روشی تحلیلی-انتقادی نشان میدهم روایت آنسلمی و بازسازی این روایت از طریق پلانتینگا مغالطه آمیز است و روایت موجهاتی پلانتینگا نیز گرچه دارای ضرورت منطقی است؛ امّا ضرورت وجود خداوند در خارج را اثبات نمینماید؛ زیرا کمال در این برهان به گونهای تعریف شده که به مغالطۀ «پنداشت پرسش» دچار است.https://jitp.ut.ac.ir/article_96346_7fb3416268964b286ab3dc2e8ed26fc3.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942256220240310Critical revision of Adaab al-Sufiya treatise by Abulghasem Qushairiتصحیح انتقادی رسالۀ آدابالصوفیة از ابوالقاسم قشیری3794099634710.22059/jitp.2023.362437.523420FAاحسانپورابریشماستادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.سهیلیاری گل درهدانشآموختۀ دکترا، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.Journal Article20230720Sufism has evolved around the principles of etiquettes and has become well-established. Behavioral etiquettes derived from Quran, traditions, and the biography of spiritual leaders are considered part of the spiritual journey and are classified in relation to the self (nafs), rights (adab with Allāh), and interactions with others. Abu al-Qasim Qushayri Nishaburi (376-465 AH) briefly outlined some of these etiquettes in his work “Sufi Etiquettes” (Ādāb al-Sufiyya). The significance of “Sufi Etiquettes”, in addition to understanding Qushayrī's philosophical system as one of the influential Sufi leaders, lies in recognizing the favorable practices of the monastic communities of that time and how the development of mystical concepts occurred. Despite its great importance and recognition by both earlier and later bibliographers, this concise educational treatise had not been introduced and edited until the discovery of two complete and ancient manuscripts from the first half of the eighth century. This research aims to provide an overview of the tradition of writing Sufi etiquettes, introduce this treatise, and present an edited and revised version of the text.تصوّف بر مدار آداب تکوین یافت و استوار شد. آداب رفتاری برخاسته از کتاب، سنّت و سیرۀ مشایخ است که با پیشزمینۀ شخصی-اجتماعی جزء سلوک شمرده میشود و در ارتباط با خود (نفس)، حق (أدب مع الله) و خلق تعریف و طبقهبندی میشود. ابوالقاسم قُشَیری نیشابوری (376-465ق) در «آدابالصوفیه» بعضی از این آداب را به اختصار برشمردهاست. وجه اهمّیت آدابالصوفیه علاوه بر شناخت منظومۀ فکری قشیری، به عنوان یکی از ائمۀ تاثیرگذار صوفیه، در دانستن پسندهای خانقاهیان آن روزگار و همچنین چگونگی تطوّر مفاهیم عرفانی است. این رسالۀ تعلیمی کمبرگ، باوجودِ اهمیت بسیار و یادکرد فهرستنگاران متقدّم و متأخّر از آن، تاکنون معرفی و تصحیح نشدهاست که با دستیابی به دو نسخۀ کامل و کهن از نیمۀ اول قرن هشتم، این مهم صورت گرفت. پژوهش حاضر کوشیدهاست تا با گذری اجمالی بر پیشینۀ سنّت نگارش آدابالصوفیه، به معرفی این رساله و نسخهشناسی آن بپردازد و متنی مصحَّح و منقّح از آن عرضه کند.https://jitp.ut.ac.ir/article_96347_0a1dfd8d87443e4cb50fe3b3562ad343.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942256220240310The Infinite Existence of God in the View of Master Mesbah and Its Evaluation Based on the Ultimate Perspective of Mulla Sadraوجود نامحدود خدا از نگاه استاد مصباح و ارزیابی آن برپایۀ دیدگاه نهایی صدرالمتألهین4154359634810.22059/jitp.2023.365962.523435FAروح اللهسوریاستادیار، گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.Journal Article20231009Master Mesbah considers the existence of God as "unlimited intensity." Emphasizing the gradation and longitudinal plurality of existence, he holds a hierarchical gradation to the extent that each level possesses perfections superior to and without deficiencies of the lower ranks. Therefore, the divine existence, being at the highest level of this hierarchical system, has infinite perfections and intensity of existence. He perceives, for the contingent beings, an existence beyond the cause. Consequently, the expansive essence of God's existence, as the cause of all causes, is limited by its contingent effects. He attributes his perspective to Mulla Sadra. However, this perspective has shortcomings: 1. Contingent beings do not have an existence beyond the cause, and nothing other than the will of the causal existence defines them. They cannot limit the expansive existence of the first cause, and God is the "unlimited intensity." 2. This perspective does not align with the explicit statements of Sadra al-Muta'allihin and the mystics. Mulla Sadra emphasizes that discussing the gradation and longitudinal plurality of existence is a preliminary framework that prepares the mind for the ultimate perspective. This research employs an analytical-critical method to elucidate Master Mesbah's perspective and evaluates it based on the ultimate viewpoint of Mulla Sadra.استاد مصباح یزدی، وجود خداوند را «نامحدود شِدّی» میداند. وی با تأکید بر تشکیک و کثرتِ طولی وجود، به مراتبی تشکیکی قائل است که هریک، کمالهای رتبههای پایین را بهگونهای برتر و بدون کاستیها داراست؛ بنابراین وجودِ الهی که در والاترین مرتبۀ این نظام تشکیکی قرار دارد، کمال و شدّت وجودیِ نامتناهی دارد. ایشان، برای معلول، وجودی افزون بر علّت میبیند. درنتیجه، سِعۀ وجودی خداوند که علّت همۀ علّتهاست، از سوی معلولهایش محدود میشود. بر اساسِ نگرشِ استاد مصباح، وجود خداوند تنها «نامحدود شِدّی» است و «نامحدود سِعی» نیست. وی دیدگاه خود را به ملاصدرا نسبت میدهد. این دیدگاه کاستیهایی دارد: 1. معلولها، وجودی افزون بر علّت ندارند و چیزی جز شأنِ وجودی علّت نیستند و نمیتوانند گسترۀ وجودی علّت نخستین را محدود سازند 2. استناد این دیدگاه به صدرالمتألهین و عارفان با سخنانِ صریحِ آنها سازگاری ندارد. ملاصدرا تاکید میکند که سخن از تشکیک و کثرت طولی وجود (که مانع عدم تناهی سِعی خداوند است)، طرحی مقدّماتی است که ذهن را برای دیدگاه نهایی او آماده سازد. دیدگاهی که صدرا در آن، خدا را «نامحدود سِعی» میداند. پژوهش پیشرو با روش تحلیلی-انتقادی دیدگاه استاد مصباح را تببین کرده و آنرا برپایۀ دیدگاه نهایی ملاصدرا ارزیابی میکند.https://jitp.ut.ac.ir/article_96348_beef21019cbeabfa8ab613fd39e66c63.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942256220240310A Critical Analysis of a Critique on Truth-Functional System Semantics Is the Conclusion of an Argument Independent of the Premises?بررسی انتقادی یک نقد دربارۀ سمانتیک نظام تابعارزشی آیا نتیجۀ استدلال میتواند مستقل از مقدمهها باشد؟4414639634910.22059/jitp.2024.368162.523447FAمرتضیحاجیحسینیدانشیار، گروه فلسفۀ، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان،ایران.حمیدهبهمنپوردانشآموختۀ دکترا، گروه فلسفۀ،دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانJournal Article20231124In Classical Logic, an argument is deemed valid if and only if it lacks a counterexample. However, arguments like and are considered valid based on this definition, despite natural intuition challenging their validity. <em>A New Outlook on the Elements of Logic</em> introduces a novel definition for argument validity, rendering the aforementioned arguments unprovable. This new definition necessitates revisions in argument evaluation, the substitution rule, the definition of logical truth, methods for determining argument validity and invalidity, as well as the definition and procedure of soundness and completeness proofs in Classical Logic. The establishment of the Truth-Functional System of Propositional Logic stems from this revised definition.<br />Asadollah Fallahi critiques this system in "<em>Hajhosseini’s Truth-Functional Semantics</em>," published in Philosophy and Kalam, 2023, Vol. 56, issue 1. While proposing scattered criticisms, this article reveals that, aside from one critique requiring rectification due to an inadvertent mistake, the other criticisms stem from fallacies, unfounded accusations, non-compliance with certain critique conditions, incorrect formulation of the definition of a valid argument, and oversight of consequences arising from new conditions for argument validity and its definition.در منطق کلاسیک، استدلال معتبر است اگر و تنها اگر استدلال فاقد سطر نمونه خلاف باشد، فرقی نمیکند نتیجه مستقل از مقدمهها باشد یا نباشد. بر اساس این تعریف، استدلالهای و معتبر ارزیابی میشوند. شهود طبیعی اما اعتبار این دو استدلال را تایید نمیکند. نویسنده در کتاب <em>طرحی نو از اصول و مبانی منطق</em> (۱۴۰۱) با افزودن دو شرط جدید، تعریفی نو از اعتبار استدلال ارائه کردهاست که راههای اثبات اعتبار این دو استدلال را مسدود میکند. این تعریف مستلزم تجدید نظر در ارزیابی برخی استدلالها، تعریف قاعدۀ جانشینی، تعریف صدق منطقی همتای استنتاج، شیوۀ تعیین اعتبار و عدم اعتبار استدلال، فرآیند اثبات بهنجاری و تمامیت منطق کلاسیک است که به تأسیس نظریۀ نظام تابعارزشی منطق پایۀ گزارهها انجامیدهاست. اسدالله فلاحی در مقالۀ «سمانتیک تابعارزشی حاجحسینی» که در <em>مجلۀ فلسفه و کلام اسلامی، </em>۱۴۰۲، دورۀ ۵۶، شمارۀ اول منتشر شدهاست، بیآنکه موضع خود را در قبال استدلالهای فوق مشخص نماید، با طرح انتقادات پراکنده، این نظریه را نقد نمودهاست. در این مقاله این نقدها را در چهار گروه «ابهام در برخی مفاهیم سمانتیک نظام تابعارزشی»، «اعتبار، صدقنگهداری و مدل»، «پیامدهای تعریف اعتبار و عدم اعتبار استدلال»و «فراقضایای بهنجاری و تمامیت» بررسی میکنیم و نشان میدهیم به جز یک نقد که مستلزم اصلاح یک خطای سهوی است و هیچ آسیبی به اصل نظریه نمیزند، سایر نقدها ناشی از کاربرد شگردهای مغالطی، اتهامهای خودساخته، عدول از برخی الزامات نقد، صورتبندی نادرست از تعریف استدلال معتبر و عدم توجه به برخی پیامدهای شروط جدید تعریف اعتبار استدلال است.https://jitp.ut.ac.ir/article_96349_d02b989645643f584a61e436bcfa8e70.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942256220240310The Ontological Exploration of “Thought” and “Contemplation” in Uthulujiyya Theologyپژوهشی وجودشناسانه دربارۀ «فکر» و «نظر» در الهیات اثولوجیا4694869635010.22059/jitp.2024.366738.523442FAحسنعباسی حسین آبادیدانشیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه پیام نور. تهران، ایران.Journal Article20231015In Uthulujiyya, "thought" (fikr) is discussed in various ontological, theological, cosmological, and psychological contexts, while "contemplation," (nazar) often contrasted with "action" in contemporary discourse, is explored in theological discussions on cosmology and existential meaning. This paper aims to examine the ontological usage of the terms "thought" and "contemplation" in Uthulujiyya theological discourse. The central question is: How are "thought" and "contemplation" employed in relation to God and the world? Are these two concepts interchangeable? The answer posits that in Uthulujiyya theology, "thought" cannot be attributed to God (a negative approach), while "contemplation" can be ascribed to God, intellect and soul (a positive approach). "Contemplation" is discussed in the context of the theory of emanation (feiz wa soudour), intertwined with cosmology and theology. Based on this foundation, in this essay, we aim to elucidate the theological meanings of "thought" and " contemplation " in Uthulujiyya and examine their applications in the its theology and cosmology.در اثولوجیا «فکر» در حوزههای مختلف وجودشناسانه، خداشناسانه، جهانشناسانه و علمالنفس مطرح میشود. «نظر» نیز که در گفتمان جدید معمولاً در مقابل «عمل» بکار میرود، در اثولوجیا در مباحث جهانشناسانه و وجودی معنا مییابد. مسئلۀ این نوشتار واکاوی کاربست دو اصطلاح «فکر» و «نظر» در الهیات اثولوجیا با رویکردی وجودی است. پرسش این است که کاربست «فکر» و «نظر» در ارتباط با خدا و جهان چگونهاست؟ آیا ایندو مفهوم برهم تحویلپذیرند؟ پاسخ این است در الهیات اثولوجیا «فکر» را نمیتوان به خدا نسبت داد؛ (رویکرد سلبی) اما «نظر» را میتوان هم بر خدا و هم بر عقل و نفس نیز نسبت داد (رویکرد ایجابی). «نظر» در نظریۀ فیض و صدور مطرح میشود و با جهانشناسی و خداشناسی پیوند دارد. براین اساس در این نوشتار بر آنم تا معانی مدنظر اثولوجیا از «فکر» و «نظر» در الهیات را تبیین کنم و کاربست آنها را در خداشناسی و جهانشناسی او بررسی کنم. روش این نوشتار توصیفی-تحلیلی است.https://jitp.ut.ac.ir/article_96350_44ee637215718033380f7e4f654ac094.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942256220240310The Essence of Ugliness in Suhrawardī’s Philosophical Discourseزشتیشناسی در اندیشۀ سهروردی4915099635110.22059/jitp.2024.364795.523429FAصفورافضلاللهیدانشآموختۀ دکترا، هنرهای اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.0009-0000-1671-7514امیرحسینچیتسازیاندانشیار، گروه هنرهای اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه کاشان، کاشان، ایرانJournal Article20230914In this exploration, we delve into the profound concept of beauty and its antithesis—ugliness—through the lens of the philosopher Suhrawardī. Renowned for his emphasis on Illuminationism and the boundless realm of imagination, Suhrawardī’s discourse extends beyond the luminous to encompass the very essence of ugliness. Our purpose is to unravel the enigma of what Shaikh-i-Ishraq truly meant by ugliness and how he articulated it within the framework of his philosophical tenets. Through meticulous analysis, we discern various facets of ugliness: the palpable, the perceptible, and the ethereal, all interwoven within Suhrawardī’s literary tapestry. Ultimately, we witness how ugliness, akin to darkness, stands in stark contrast to the radiant light—a symbol of beauty and virtue—pervading Suhrawardī’s profound philosophy.مفهوم زشتی در جهان اسلام، مفهومی وابسته به زیبایی است و هنگامی در عرفان اسلامی هویت مییابد که عارف، قصدِ توضیح مفهوم زیبایی را داشته باشد و اشاراتی به همتای مخالفِ زیبایی یعنی زشتی کند. سهروردی از جمله حکمای مسلمان است که علاوه بر توضیح و تفسیر زیبایی به توصیف عالم خیال و قوۀ متخیله میپردازد که نقش عمدهای در آفرینش زیبایی و به تعبیر دیگر در توصیف مفهوم زشتی دارد. در نوشتار پیشرو ضمن بررسی مصنفات شیخ اشراق به جستوجوی مفهوم زشتی در آثار شیخ پرداختهایم. در ادامه به مظاهر و نمودهای مختلف زشتی در آثار سهروردی پرداخته و انواع زشتی از قبیل زشتیهای محسوس، زشتیهای معقول و زشتیهای خیالی را در دستگاه فکری وی مشخص کرده و در پایان نشان دادهایم که چگونه زشتی به مثابه ظلمت و تاریکی، با نور در جدال است. نوری که در بنیانهای فلسفی سهروردی از مصادیق آشکار زیبایی و حُسن به شمار میرود.https://jitp.ut.ac.ir/article_96351_f779302cfe0364f040c3668e459c3a4a.pdfموسسه انتشارات دانشگاه تهرانفلسفه و کلام اسلامی2008-942256220240310Evidences for the Generalization of Suhrawardī’s Theory of Visual Perceptions to Other Sense Perceptions and Some of Its Functionsشواهدی بر تعمیم نظریۀ ابصار سهروردی به دیگر ادراکات حسی و برخی از کارکردهای آن5155319635210.22059/jitp.2024.368878.523453FAحسینخوردوستاندانشجوی دکترا، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانمحمدانتظامدانشیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده فلسفه، دانشگاه مفید، قم، ایرانJournal Article20231129The process of sense perception has been a subject of discussion in Islamic philosophy, and four theories have been proposed to explain the sense perception process. Before Sheikh Ishraq, mystics focused on impressions in sense perceptions, and mathematicians considered the emergence of rays in visual perception. Suhrawardī, through criticizing the theories before him regarding visual perception, emphasizes the relation of illuminational relation (al-iḍāfa al-ishrāqiyya) and the direct connection of the human soul with external agents. Although he extensively discusses the quality of visual perception, he has not explicitly addressed the quality of perception in other sense faculties. This has led some to doubt the generalization of his theory to other sense perceptions. In this paper, we attempt to provide evidence for the generalization of Suhrawardī's theory to other sense faculties. To demonstrate the effectiveness of this theory in his philosophical system, we study some of its functions within his philosophical system. In this article, we present three pieces of evidence for the generalization of his theory to other sense faculties, and among these three pieces of evidence, two are considered innovations in this paper. Finally, we will examine the functions of this theory in Suhrawardī's theological-philosophical system.چگونگی دریافتِ محسوسات همواره در فلسفۀ اسلامی مورد بحث بودهاست. چهار نظریه در تبیین فرایند ادراک حسی پایهریزی شدهاست. پیش از شیخ اشراق، مشائیان در ادراکات حسی به انطباع و ریاضیدانان در خصوص ادراک بصری به خروج شعاع قائل بودند. سهروردی با نقد نظریات پیش از خود در خصوص ادراک بصری، بر اضافۀ اشراقی و ارتباط مستقیم نفس انسانی با مبصَرات خارجی تأکید دارد. او گرچه دربارۀ کیفیت ادراک بصری به تفصیل سخن گفتهاست، اما به طور آشکار دربارۀ کیفیت ادارک در دیگر حواس ظاهری سخنی به میان نیاوردهاست. این امر موجب شدهاست عدهای در تعمیم نظریۀ او به دیگر ادراکات حسی تردید کنند. ما در نوشتار پیش رو کوشیدهایم شواهدی بر تعمیم نظریۀ ابصار سهروردی به دیگر حواس ظاهری اقامه کنیم. و برای آنکه میزان اثر گذاری این نظریه را در نظام فلسفی او نشان دهیم، برخی از کارکردهای این نظریه را در نظام فلسفی او مورد مطالعه قرار دادهایم. در این نوشتار، سه شاهد بر تعمیم نظریه او به دیگر حواس ظاهری اقامه میکنیم که از میان این سه شاهد، دو شاهد از نوآوریهای این نوشتار به شمار میرود. و در پایان،کارکردها این نظریه را در نظام الهیاتی ـ فلسفی سهروردی مورد کنکاش قرار خواهیم داد.https://jitp.ut.ac.ir/article_96352_6d42609af93ae54b0add8ad53e579ab2.pdf