موسسه انتشارات دانشگاه تهران فلسفه و کلام اسلامی 2008-9422 48 2 2015 09 23 A Critical Analysis of the Application of “Divine Wisdom” in Shi‘ite Theology تحلیل انتقادی کاربرد «حکمت الهی» در کلام شیعه 137 158 56518 10.22059/jitp.2015.56518 FA جنان ایزدی استادیار دانشگاه اصفهان Journal Article 2015 05 24 The attribute of Divine Wisdom is applied in Shi‘ite Theology to prove some religious beliefs. Shi‘ite theologians believe that providing the tools needed to achieve the Divine Purpose of the human beings’ creation and removing the obstacles to it is necessary to God. Using logical analyses, this research investigates the sufficiency of the arguments based on Divine Wisdom in relation to the problems of the principle of Divine Grace, Divine Justice, the necessity of prophecy, the Imamate, and the resurrection. It seems that these arguments, because of having their roots in Divine Purpose, are not sufficient to prove the results. صفت حکمت الهی در کلام شیعه برای اثبات برخی قواعد و اصول اعتقادی به‌کار رفته است. متکلمان شیعه در استدلال‌های خود هدف آفرینش انسان یا مکلف نمودن او را تعیین می‌کنند و وسیله‌های لازم برای رسیدن به هدف را بر او واجب می‌دانند و آنچه را که مانع رسیدن به هدف می‌بینند بر خدا قبیح می‌شمارند. در این نوشتار با روش تحلیل منطقی کفایت ادلۀ مبتنی بر حکمت الهی، در قاعدۀ لطف، عدل الهی، ضرورت نبوت و امامت، و ضرورت معاد، در آثار معروف‌ترین متکلمان شیعه مورد بررسی قرارگرفته‌اند. در این ادله خلل‌های مشترکی وجود دارد که ریشه در روش به‌کارگیری حکمت الهی در استدلال‌های کلامی دارد. به نظر می‌رسد که ادلّۀ متکلمان در تعیین غرض الهی فاقد کفایت است: آنچه آنان واجب علی الله می‌دانند ابزارهای منحصر به فرد و غیر قابل جایگزین برای اهداف الهی نیستند؛ و گاهی افعال ربوبی با افعال بشری قیاس می‌شوند. https://jitp.ut.ac.ir/article_56518_fa6c0753288835f71d59e234ba5f7ad1.pdf